Adli Bilişim ve Siber Suç Dosyaları: 10 Suç Tipinde Dijital Delil ve Savunma

Bir sosyal medya hesabının ele geçirilmesiyle başlayan olay; dolandırıcılık, kişisel veri, şantaj ve banka hareketleri nedeniyle birden fazla ceza dosyasına dönüşebilir. Adli bilişim incelemesinde belirleyici olan, yalnızca bir kayıt bulmak değil; hangi fiilin, hangi kişi tarafından, hangi hukuki şartlarda gerçekleştirildiğini açıklamaktır. Bu rehber, Avukat Orhan Önal’ın uygulama odaklı ceza hukuku yaklaşımıyla, sık karşılaşılan on suç grubunu aynı delil haritasında buluşturur.

Suç Tipi Değiştiğinde Dijital Delilin Anlamı da Değişir

“Siber suç” ifadesi tek bir suçun adı değildir. Telefon, bilgisayar, internet bankacılığı ve sosyal medya; bazı dosyalarda saldırının hedefi, bazılarında ise başka bir suçun işlenme aracıdır. Bu ayrım, bilişim suçlarında savunma hazırlanırken ilk yapılacak hukuki tasniftir. Parola değişikliği, para isteme mesajı ve hesaba gelen havale aynı olay zincirinde bulunabilir; fakat her birinin kanıtladığı olgu farklıdır.

Ceza dosyasındaki teknik raporu okurken üç ayrı düzey birlikte değerlendirilmelidir: sistemde gerçekleşen olay, olayı gerçekleştiren kullanıcı ve kullanıcının ceza hukuku bakımından sorumluluğu. Birinci düzeydeki bulgu, diğer ikisinin cevabını kendiliğinden vermez. Bu nedenle adli bilişim ve dijital deliller alanı ile ceza hukuku birlikte ele alınır.

On Suç Tipinde Adli Bilişim ve Ceza Savunması

1. Bilişim Sistemine Girme ve Sosyal Medya Hesabının Ele Geçirilmesi

TCK 243, hukuka aykırı erişim ve sistemde kalma bakımından değerlendirilir. Hesap sahibinin şifresini geçmişte paylaşmış olması, sonraki bütün işlemlere sınırsız izin verdiği anlamına gelmez. Yetkinin kapsamı ve geri alınma zamanı araştırılmalıdır. Tersinden, yalnızca bir kişinin adının hesap profilinde bulunması da fiilî kullanıcıyı kesinleştirmez.

İncelenmesi gereken erişim zaman çizelgesi

İlk şüpheli girişten önce hangi cihazlar tanımlıydı? Kurtarma e-postası, telefon numarası veya iki aşamalı doğrulama ne zaman değişti? Hesaba erişimini kaybeden kişinin yardım başvurusu ile karşı tarafa gönderilen mesajlar hangi sırada gerçekleşti? Instagram hesabı çalınması ve e-posta ele geçirilmesi dosyalarında bu sorular, “hesap benim” beyanından daha ayrıntılı bir incelemeyi zorunlu kılar.

Hukuki nitelendirmede kritik nokta

Yetkisiz giriş, veri ekleme, hesabı erişilemez hâle getirme ve hesaptan para isteme birbirine karıştırılmamalıdır. Birden fazla hareket varsa her birinin unsurları ve suçların birleşmesine ilişkin hükümler ayrıca tartışılır. Ayrıntılı platform karşılaştırması için sosyal medya, IP ve CGNAT üzerine 100 soru yazımız okunabilir.

2. Verileri Silme, Sistemi Engelleme ve Fidye Yazılımı

TCK 244 bakımından sistemin işleyişi ile verinin bütünlüğüne yönelik hareketler ayrılır. Eski çalışanla şirket arasında yaşanan parola veya veri tabanı uyuşmazlığında iş sözleşmesinin sona ermesi, yönetici yetkileri ve erişim izninin tarihi önemlidir. Teknik arıza, yetkili bakım işlemi ve kasıtlı müdahale aynı olgu değildir.

Fidye yazılımı dosyasında sadece ekrandaki ödeme mesajı incelenmez. İlk erişimin zamanı, sunucuya bağlanan hesap, yedeklerin durumu, veri dışarı aktarımı ve zararlı yazılımın etkisi araştırılır. İşletmenin zararının kapsamı da muhasebe tahminiyle sınırlı bırakılmamalı; kesinti süresi ve kurtarma giderleri belgeye bağlanmalıdır. Ceza soruşturması, tazminat ve kişisel veri yükümlülükleri farklı çalışma başlıklarıdır.

Şirketler için delil koruma yaklaşımı

Sistemi çalışır hâle getirme ihtiyacı ile delilleri koruma ihtiyacı birlikte planlanır. Sunucunun gelişigüzel yeniden kurulması lehe ve aleyhe kayıtları ortadan kaldırabilir. Müdahaleyi yetkili teknik ekip yürütmeli; yapılan her değişiklik, zamanı ve gerekçesiyle belgelenmelidir. Bu süreç, saldırganın sistemine karşı saldırı yapılmasını veya yetkisiz hesaplara girilmesini haklı kılmaz.

3. İnternet Dolandırıcılığı, Oltalama ve IBAN Kullandırma

TCK 157–158 çerçevesinde aldatıcı davranışın, mağdurun kararına etkisinin ve malvarlığı kaybıyla bağlantısının somutlaştırılması gerekir. Sahte ilan, sahte yatırım paneli, taklit banka sayfası ve sosyal medya üzerinden para isteme aynı teknik yöntemi kullanmayabilir. Havale yapılmış olması, işlemin bütün taraflarının aynı kastla hareket ettiğini göstermez.

Hesap sahibi, parayı çeken kişi ve organizatör ayrılmalıdır

IBAN kiralama dosyasında hesap açılışı, mobil bankacılık aktivasyonu, doğrulama hattı, para çekme görüntüleri ve yazışmalar birlikte ele alınır. “Para hesabına gelmiş” tespiti bir başlangıçtır; kişinin aldatma sürecini bilip bilmediği ve katılımının sınırı ayrıca araştırılır. Gerçek bir ticari ödeme savunması varsa fatura, teslim, hizmet ve önceki işlem örüntüsü denetlenebilir biçimde sunulmalıdır.

Konunun devamı için bilişim dolandırıcılığında IBAN ve para zinciri ile banka hesabına gelen paranın ceza sorumluluğuna etkisi yazılarımıza bakılabilir.

4. Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması

TCK 245 kapsamında gerçek kartın rıza dışı kullanılması ile sahte kartla ilgili hareketler ayrı değerlendirilir. Hesaptan havale yapılmasıyla kart bilgilerinin kullanıldığı bir alışveriş aynı suç tasnifine otomatik olarak sokulamaz. Ödeme kuruluşu, işyeri ve banka kayıtları işlem türünü açıklamalıdır.

Üç boyutlu güvenlik doğrulaması veya tek kullanımlık şifre, işlemin nasıl onaylandığını gösteren bir veridir; onay kodunu fiilen kimin elde ettiği yine araştırılmalıdır. SIM değişikliği, oltalama mesajları, cihaz tanımlama ve ürün teslimat adresi bu nedenle önem taşır. Kart sahibinin doğrulama kodunu aldatılarak paylaşması da olayın bütününden koparılamaz.

5. Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi, Ele Geçirilmesi ve Yayılması

TCK 135–136 bakımından verinin niteliği ve yapılan hareket ayrıştırılır. Müşteri listesinin kopyalanması, sağlık bilgisinin paylaşılması ve kimlik görselinin üçüncü kişiye gönderilmesi aynı araştırma başlıklarını taşımaz. İş gereği erişim yetkisi bulunması, kişisel amaçla dışarı aktarmaya sınırsız izin vermez.

Yetki matrisi ile veri akışı birlikte okunur

Verinin hangi sistemden alındığı, erişim yetkisinin kimde olduğu, toplu indirme yapılıp yapılmadığı ve dışarıya hangi kanaldan gönderildiği belirlenmelidir. Paylaşımın hukuki dayanağı ile kapsamı ayrı incelenir. Ceza hukuku sorumluluğu, kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamındaki başvuru ve idari süreçlerle özdeş değildir; aynı olayda farklı merciler ve süreler gündeme gelebilir.

6. Haberleşme ve Özel Hayatın Gizliliği: İzinsiz Görüntü, Ses ve Deepfake

TCK 132 ve 134 yönünden haberleşmenin içeriği ile özel hayat görüntüsünün niteliği önemlidir. Bir görselin daha önce belirli bir kişiye gönderilmiş olması, kamuya yayılmasına rıza verildiğini göstermez. Özel konuşmaya katılma, kaydetme ve başkalarına açıklama hareketleri de aynı hukuki değerlendirmeye indirgenmemelidir.

Yapay zekâyla üretilen veya değiştirilen görüntülerde önce özgünlük tartışması yapılır. Sahte görüntü gerçek olayın yaşandığını kanıtlamaz; fakat bunun üretilmesi ve yayılması kişilik hakları ve olayın özelliklerine göre başka suçlar bakımından değerlendirilebilir. Kaynak dosya, yayın hesabı, ilk paylaşım ve yeniden yüklemeler mümkün olduğunca belgelenmelidir. İzinsiz fotoğraf paylaşımı, özel hayat ve kişisel veri incelememiz bu ayrımı genişletir.

7. Dijital Şantaj, Tehdit ve Görüntü Yayma Baskısı

TCK 106–107 değerlendirmesinde mesajın yalnızca sert üslubu değil; tehdidin konusu, talep edilen davranış ve menfaat incelenir. “Ödeme yapmazsan görüntüyü paylaşırım” biçimindeki bir mesajın öncesi ve sonrası korunmalıdır. İletişim kullanıcı adı değişse bile hesap kimliği, bağlantı ve ödeme talebi kaybolmadan belgelenmelidir.

Mağdurun güvenliği ile delil koruma aynı anda önemlidir. İçerik başkalarına gönderilerek yaygınlaştırılmamalı, şantajcıyla tek başına pazarlığa girişilmemeli; acil tehlikede kolluğa başvurulmalıdır. Ödeme yapmak yayının duracağını garanti etmez. Çocuğun güvenliğini ilgilendiren olaylarda yetkili makamların devreye alınması ayrıca önem taşır.

8. Sosyal Medyada Hakaret, Yorum ve Eleştiri Sınırı

TCK 125 bakımından sözün muhatabı, anlamı ve bağlamı değerlendirilir. Sert eleştiri ile onur ve saygınlığa saldırı aynı değildir. Bir paylaşımın alıntılanması, bir başkasının mesajına cevap verilmesi ve bağımsız bir yayın yapılması arasında bağlamsal fark bulunabilir. Beğeni veya paylaşımın anlamı da somut olaydan koparılarak belirlenmemelidir.

Silinmiş yorumda özgün bağlantı, hesap kimliği, tarih ve konuşma zinciri önem taşır. Şikâyet, önödeme ve diğer usul kurumları; fiilin işleniş biçimi, ilgili kanun değişiklikleri ve suç tarihi gözetilerek değerlendirilir. Her sosyal medya hakareti dosyasına aynı usul sonucunu uygulayan ezber bir yaklaşım hak kaybı doğurabilir.

9. NCMEC Raporu, TCK 226 ve Çocuklara İlişkin Dijital İçerik Dosyaları

NCMEC bildirimi, ihbarın kaynağı ve içeriği bakımından okunmalıdır. TCK 226 değerlendirmesinde ise isnat edilen hareketin üretme, gönderme, depolama veya başka bir davranış olup olmadığı somutlaştırılır. Bir rapor başlığından doğrudan suçun bütün unsurlarına geçilemez. Çocuğa yönelik mesajlaşmanın TCK 105 gibi farklı bir hükümle ilişkisi varsa bu ayrıca değerlendirilir.

Gönderilen, alınan, önbelleğe düşen ve silinmiş içerik aynı değildir

Dosyanın bulunduğu klasör, uygulama veri tabanı, yön bilgisi, zaman dilimi, hesap oturumları ve erişim izleri karşılaştırılmalıdır. Otomatik indirme ihtimali somut teknik kayıtla araştırılır; bu ihtimal ne otomatik beraat sebebidir ne de araştırılmadan dışlanabilir. “İçerik incelenmedi” kaydı bulunan bir bildirim, tek başına içeriğin bulunmadığı veya suçun oluşmadığı anlamına da gelmez.

Çocukların korunması ve hukuka uygun savunma birlikte yürütülür. Suç oluşturabilecek materyal “doğrulama” amacıyla indirilmemeli, çoğaltılmamalı veya başkalarına gönderilmemelidir. Dosyadaki inceleme yetkili makamlar ve usulüne uygun uzmanlık süreci üzerinden yürütülür. Konuya ilişkin NCMEC, CRC ve TCK 226 rehberi ile NCMEC ve CRC raporları çalışma alanımız ayrıca incelenebilir.

10. Yasa Dışı Bahis, Para Nakline Aracılık ve Kripto Varlık Transferleri

7258 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bahis oynamak ile bahis bağlantılı para nakline aracılık etmek farklı fiillerdir. Transfer sayısının çokluğu, işlem açıklaması ve hesap trafiği önemlidir; fakat transferin ilgili bahis faaliyetiyle bağlantısı ve kişinin rolü ayrıca ortaya konulmalıdır. Dolandırıcılık iddiası ile bahis aracılığı iddiası da birbirinin yerine kullanılamaz.

Kripto varlık transferinde blokzincir kaydı işlem akışını gösterebilir. Buna karşılık cüzdanı fiilen yöneten kişi, borsa hesabına erişim ve transferin hukuki sebebi ayrı araştırma konusudur. MASAK raporu içindeki şüpheli işlem değerlendirmesi ile ceza mahkemesinin ispat standardı özdeş değildir. Suç gelirlerinin aklanması iddiası varsa TCK 282’nin kendine özgü unsurları ayrıca incelenir.

Bu alandaki ayrıntılı incelemelerimiz: Finansal iz, dijital delil ve para nakline aracılık ve kripto varlık hukuku: kapsamlı inceleme.

Dijital Delil Karşılaştırması: Hangi Kayıt Neyi Açıklar?

Adli bilişim raporunun değeri, son sayfadaki kanaatten önce kullanılan yöntemin açıklanabilirliğinde aranır. Birbirinden bağımsız kaynakların aynı olayı doğrulaması önemlidir. Ancak bütün kayıtların aynı ilk rapordan kopyalanması, gerçekte bağımsız doğrulama sayısını artırmaz.

Zaman Dilimi Hatası Neden Dosyanın Sonucunu Etkileyebilir?

Banka, operatör, cihaz ve platform farklı saat gösterimleri kullanabilir. UTC ile yerel saat karıştırıldığında aynı kişiye ait olmayan oturumlar eşleştirilebilir. Raporda görünen saatin görüntüleme saati mi, kayıt saati mi olduğu belirlenmelidir. Yazılımın zaman dilimi dönüşümü ve cihaz saatindeki sapma da gerekirse uzmana sorulmalıdır. Bu bir teknik ihtimaldir; dosyada araştırma yapılmadan “saatler kesin yanlıştır” biçiminde savunma kurulmaz.

CMK 134, Hukuka Uygun Delil ve 2026 Anayasa Mahkemesi Kararı

Telefon ve bilgisayar incelemesinde kararın varlığı kadar kapsamı da önemlidir. Hangi cihaz, hangi araştırma ve hangi işlem için yetki verilmiştir? Elkoyma tutanağı, kopyalama, muhafaza ve inceleme raporu aynı materyali tarif ediyor mu? CMK 206 ve 217 uyarınca hukuka aykırı elde edilen delil sorunu, teknik bulgunun doğru görünmesinden bağımsız olarak incelenir.

Güncel Hukuk Notu: İptal Kararı ile Yürürlük Tarihi Ayrılmalıdır

Anayasa Mahkemesi, 12.02.2026 tarihli E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla CMK 134 hakkında iptal hükümleri kurmuştur. Karar 25.05.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükümlerinin yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir. Buna göre yürürlük tarihi 25.02.2027 olacaktır. Bu yazının kontrol tarihi olan 6 Kasım 2026 itibarıyla “CMK 134 artık uygulanamaz” sonucu çıkarılamaz. Daha sonraki işlemlerde yeni kanuni düzenleme ve yürürlük durumu yeniden kontrol edilmelidir. AYM kararının resmî metni.

Kopyaya Erişim ve Bilirkişi Raporuna İtiraz

Savunmanın incelemeyi denetleyebilmesi için teknik sonucun nasıl üretildiğini anlayabilmesi gerekir. CMK 67 kapsamında ek inceleme ve uzman mütalaası imkânları değerlendirilir. “Rapora katılmıyoruz” demek yerine, çelişen dosya yolu, açıklanmayan saat dönüşümü veya eksik oturum kaydı belirtilmeli; cevaplanabilir sorular yöneltilmelidir. Özel uzman görüşü mahkeme yerine hüküm vermez; teknik tartışmayı somutlaştırır.

Yargıtay Kararından Uygulama Dersi: Aynı Hesap, Farklı Suç Vasıfları

Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 21.12.2022 tarihli E.2020/11259, K.2022/19533 sayılı kararında; e-posta ve bağlı sosyal medya hesabına erişim, hesaptaki kişilerden para isteme ve şifre değişikliği iddiaları birlikte ele alınmıştır. Daire, para istenen kişilerin dinlenmesi ve hesabın yeniden kullanılmasını engelleyen şifre değişikliğinin araştırılması gerektiğini belirtmiş; olayın özellikleri çerçevesinde TCK 243 ile 244/2 bakımından suç vasfı sorununa işaret ederek hükmü bozmuştur.

Bu karar “ele geçirilen her hesapta aynı hüküm uygulanır” veya “hesap sahibi mutlaka beraat eder” anlamına gelmez. Uygulama dersi şudur: giriş, erişimi engelleme ve veri yerleştirme hareketleri araştırılmadan doğru hukuki nitelendirme yapılamaz. Karar bir beraat sonucu gibi sunulmamalıdır. Kararın Adalet Bakanlığı UYAP kaydı.

İlk İfadeden Duruşmaya: Siber Suç Dosyasının Çalışma Planı

Büromuzun takip ettiği dava ve soruşturmalardan esinlenen uygulama yaklaşımında ilk amaç, iddianamenin sonuç cümlesini tekrarlamak yerine olayın doğrulanabilir zaman çizelgesini kurmaktır. Dosya içeriği ve müvekkil bilgileri meslek sırrı kapsamında korunur. Farklı dosyalardaki sonuçlar, yeni bir dosya için sonuç vaadi olarak kullanılamaz.

Mağdur ile Şüpheli Bakımından Ortak İlke: Delili Bozmadan Korumak

Hesap ele geçirilmesi veya dolandırıcılık fark edildiğinde güvenlik önlemleri geciktirilmemelidir; ancak yapılacak işlemler mümkünse zamanlarıyla belgelenmelidir. Şüpheli konumundaki kişi de cihazı silmemeli, başkasının hesabına girmemeli ve tanıkların anlatımına müdahale etmemelidir. İlgili kayıtların yetkili makamlardan istenmesi ile kişisel imkânlarla hukuka aykırı veri toplamak farklı şeylerdir.

İzmir, Ege, Marmara ve Trakya Dosyalarında Aynı İnceleme Disiplini

İzmir siber suçlar avukatı arayışı çoğu kez ifade çağrısı, telefon incelemesi veya hesaba gelen para nedeniyle başlar. İzmir merkezli büromuz bakımından dosyanın bulunduğu yer kadar, delilin hangi kurumda olduğu ve hangi işlemin hangi sürede yapılacağı önemlidir. Muğla ve Bodrum’daki hesap ele geçirme iddiası ile Aydın, Denizli veya Balıkesir’deki internet dolandırıcılığı dosyasında aynı teknik özen gerekir; dosyanın görüldüğü yerden bağımsız olarak teknik kaynak ve kullanıcı bağlantısı ayrı ayrı incelenir.

Bursa, İstanbul ve Antalya bağlantılı şirket veya ödeme dosyalarında birden fazla banka, işyeri ve platform kaydı bulunabilir. Edirne ve Keşan’daki bir soruşturmanın dijital verileri de başka şehirlerdeki kurumlarda tutulabilir. Yetki, dosyalar arasındaki bağlantı, ifade ve duruşma planı somut olay üzerinden belirlenir. Adli bilişim ceza dosyası çalışması; suçlama, kayıt ve usul arasındaki ilişkiyi ortaya koymalıdır. Çalışma kapsamı için alanlarımız ve bilişim ve internet hukuku sayfalarımız incelenebilir.

Avukat Orhan Önal’ın Benzer Konulardaki Yazıları

Resmî Mevzuat, Yargı Kararı ve Teknik Başvuru Kaynakları

Mevzuat ve karar kontrol tarihi: 6 Kasım 2026. Aşağıdaki kaynaklar kararın veya düzenlemenin kapsamını doğrudan incelemek içindir. Her olayda suç tarihi, yürürlük ve lehe kanun değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Adalet Bakanlığı.
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — Adalet Bakanlığı.
• TCK 158/4 değişikliği — TBMM kabul metni, madde 13.
• 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesini düzenleyen 6495 sayılı Kanun, madde 3 — TBMM.
• Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 21.12.2022, E.2020/11259, K.2022/19533 — UYAP.
• AYM, 12.02.2026, E.2023/128, K.2026/36 — resmî karar.
• Türkiye Adalet Akademisi Kanuni Kütüphanesi — Dijital Delil Kılavuzu.

Adli Bilişim ve Siber Suçlar Hakkında 15 Kısa Soru–Cevap