Boşanmada Şirket Hissesi, Aile Konutu ve Mal Kaçırma: Mal Paylaşımı Nasıl Hesaplanır?

Bir ev, devam eden konut kredisi, aile şirketindeki pay, bankadaki birikim ve üçüncü kişilere yapılan devirler aynı boşanma dosyasının ekonomik yüzünü oluşturabilir. Boşanmada mal paylaşımı, bütün varlıkları ortadan ikiye bölmek değildir. Doğru hesap; malın kaynağını, edinilme tarihini, borçlarını ve tasfiyedeki değerini birlikte okumayı gerektirir. Bu rehber, Avukat Orhan Önal’ın uygulama odaklı yaklaşımıyla aile hukuku, şirketler hukuku ve taşınmaz uyuşmazlıklarının kesişimini ele alır.

Mal Paylaşımı Dosyasının Başında Cevaplanacak Dört Soru

Mal rejiminin tasfiyesi bakımından ilk soru “Tapu kimin üzerinde?” ile sınırlı değildir. Evlilik tarihi ve seçilen mal rejimi belirlenir; ardından her varlığın edinilme tarihi, finansman kaynağı ve sonraki hareketleri araştırılır. 1 Ocak 2002 öncesi ve sonrası dönemlerin aynı kabul edilmesi, uzun evliliklerde önemli hesap hatalarına yol açabilir. Mal rejimi sözleşmesinin varlığı ve kapsamı da başlangıçta incelenmelidir.

İkinci soru, istenen hakkın niteliğidir. Katılma alacağı, değer artış payı, eski dönem bakımından katkı payı, tapu iptali ve bir üçüncü kişiye yöneltilecek talep aynı hukuki sebebe dayanmaz. Üçüncü soru hangi varlıkların ve borçların hesaba gireceğidir. Dördüncü soru ise hükmedilecek hakkın tahsilini korumak için hangi somut tedbirin gerekli olduğudur.

Bu tarihler birbirinin yerine kullanılamaz. Özellikle boşanma davası açıldıktan sonraki gelir, dava öncesinde edinilmiş malın sonradan değerlenmesi ve dava sonrasında ödenen kredi taksiti farklı değerlendirmeler gerektirir. “Dava tarihinde ne kaldıysa o günkü bedelle paylaşılır” yaklaşımı da “karara kadar kazanılan her şey paylaşılır” yaklaşımı da eksiktir.

Edinilmiş Mal, Kişisel Mal ve Bu Malların Geliri

Aynı Banka Hesabında Bulunmak, Aynı Hukuki Kaynaktan Gelmek Değildir

Maaş birikimi, miras parası, bağış, satış bedeli ve kira geliri aynı hesaptan geçebilir. Hesabın adına bakmak yerine para akışını kaynak belgeye kadar izlemek gerekir. TMK 219–222 kapsamında edinilmiş ve kişisel mal ayrımı ile ispat kuralları birlikte uygulanır. Kişisel mal iddiası; mirasçılık belgesi, intikal, bağış, önceki satış ve banka hareketleriyle açıklanmalıdır.

Çalışmayan Eşin Hakkı ile Para Katkısı Birbirinden Ayrılmalıdır

Katılma alacağı için diğer eşin her satın almaya doğrudan para koyması şart değildir. Buna karşılık TMK 227’deki değer artış payı, diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına uygun karşılık alınmadan yapılan katkının ayrıca incelenmesini gerektirir. Katkının kaynağı ve oranı gösterilmeden aynı alacağın farklı isimlerle tekrar hesaplanması da doğru değildir.

İspatın pratik karşılığı

“Ailem para verdi” açıklaması; parayı kimin, ne zaman, kime ve hangi amaçla verdiği gösterilmedikçe eksik kalır. Bir eşe bağış ile iki eşe birlikte yapılan kazandırma aynı değildir. Banka açıklaması, transfer zinciri, satış belgesi ve diğer deliller bu nedenle birbirini tamamlamalıdır.

Boşanmada Şirket Hissesi: Sermaye, Kâr ve Şirket Malvarlığı Ayrımı

Şirkete Ait Taşınmaz, Doğrudan Ortağın Kişisel Taşınmazı Değildir

Şirket tüzel kişiliğinin malvarlığı ile ortak eşin payı ayrılmalıdır. Şirketin adına kayıtlı fabrika, ofis, araç veya banka hesabının yarısının doğrudan diğer eşe ait olduğu söylenemez. İnceleme; ortak eşin payının niteliği ve değeri, paydan doğan gelirler ve varsa eş ile şirket arasındaki alacak ilişkileri üzerinden kurulur. Şirket borçlarının ve aynı değerin iki kez hesaba yazılmasının önüne geçilmelidir.

Evlilik içinde alınan şirket hissesi bakımından satın alma ve sermaye ödeme kaynağı; evlilik öncesi hisse bakımından ise kişisel sermaye ile sonraki kazanç ayrımı önemlidir. Piyasa şartlarından doğan değer değişimi, dağıtılan kâr, dağıtılmayan kârın yatırıma dönüşmesi ve eşin sonradan yaptığı sermaye katkısı tek kalem hâlinde değerlendirilmemelidir.

Şirket Defterindeki Nominal Sermaye Neden Yeterli Olmayabilir?

Ticaret sicilindeki sermaye rakamı, payın ekonomik değerini her olayda açıklamaz. Faaliyet, varlıklar, borçlar, ilişkili kişi işlemleri ve gelir üretme kapasitesi incelenir. Kullanılan değerleme yöntemi gerekçelendirilmelidir. Bir şirketin cirosunu doğrudan net değer veya ortak eşin şahsi kazancı saymak hatalıdır. Şirket zararının hangi dönemden ve hangi işlemden doğduğu da denetlenmelidir.

Yargıtay’ın Dağıtılmayan Şirket Kârına İlişkin Kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 20.10.2021 tarihli E.2021/5618, K.2021/7414 sayılı kararında, yalnızca öz sermaye artışına dayanılan inceleme yetersiz bulunmuştur. Daire; şirketin kâr edip etmediğinin, ortağa ödeme yapılıp yapılmadığının ve dağıtılmayan kârın yatırıma dönüşüp dönüşmediğinin araştırılmasını istemiştir. İlgili bölüm bu nedenle bozulmuştur. Karar, bütün şirket değerinin otomatik paylaşılacağı anlamına gelmez. Resmî UYAP karar kaydı.

Uygulamadaki karşılığı, şirket kayıtları ile eşin kişisel banka hareketlerinin aynı inceleme planında buluşturulmasıdır. Temettünün hem şirket değerinin içinde hem de eşin hesabında bağımsız bir varlık olarak mükerrer sayılmaması gerekir. Bu kesişim için şirketler hukuku çalışma alanımız da incelenebilir.

Aile Konutu, Tapu Kaydı ve Konut Kredisi Nasıl Birlikte İncelenir?

Aile Konutu Şerhi, Evi Otomatik Olarak Yarı Yarıya Paylaştırmaz

TMK 194, aile konutuna ilişkin belirli işlemlerde diğer eşin açık rızasını arayan koruma getirir. Aile konutu şerhi önemli olmakla birlikte diğer eşe kendiliğinden tapu payı kazandırmaz. Şerhin bulunmaması da taşınmazın aile konutu niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Devir, ipotek, üçüncü kişinin hukuki durumu ve talep edilecek koruma somut olayda ayrı incelenir.

Aile konutu ile boşanmada mal paylaşımı arasındaki fark şudur: Birinde barınma ve tasarruf yetkisine ilişkin koruma, diğerinde mal rejiminin tasfiyesinden doğan ekonomik hak tartışılır. Barınmaya ilişkin geçici düzenleme, mülkiyetin veya katılma alacağının nihai olarak kime ait olduğunu tek başına çözmez.

Kredili Evde Yalnızca Güncel Borç Rakamını Çıkarmak Yeterli midir?

Konutun alındığı tarih, peşinat kaynağı, taksitlerin hangi dönemde ve hangi parayla ödendiği, rejimin sona erdiği tarihteki borç ve sonradan yapılan ödemeler birlikte incelenir. Bankanın toplam geri ödeme planı ile tasfiye hesabında dikkate alınacak borç aynı şey olmayabilir. Anapara, faiz, sigorta ve diğer maliyetler ayrıştırılmalıdır. Her kredili konuta tek bir basit oran uygulamak yerine ödeme ve değerleme verileri uzlaştırılır.

Üç Yuvarlak Şemayla Mal Paylaşımı Hesabı

Model 1 — Hesaplanmış 4 Milyon TL Artık Değerde Genel Yarı Pay

Bir eşin edinilmiş malları için bütün gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra artık değerin 4.000.000 TL olduğu kabul edilsin. Karşı alacak, farklı sözleşme veya istisna bulunmayan bu modelde, TMK 236’daki genel oran üzerinden diğer eşin katılma alacağı 2.000.000 TL olur. Paylaştırılan matrah brüt servet değil, hesaplanmış artık değerdir.

Model 2 — %25 Kişisel Kaynak Varsa Sonuç Neden %50 Tapu Payı Değildir?

Değeri değişmeyen, borçsuz ve başka düzeltme gerektirmeyen 4.000.000 TL’lik bir varlığın 1.000.000 TL’sinin malik eşin ispatlanmış kişisel kaynağından, 3.000.000 TL’sinin edinilmiş kaynaktan karşılandığı basitleştirilmiş bir model düşünelim. Kişisel bölüm %25’tir. Kalan %75’in yarısı, toplam değerin %37,5’ine karşılık gelir.

Model 3 — Şirketin %40’ına Sahip Eşin Dosyasında Hangi Değer İncelenir?

Şirketin borçları dikkate alınarak hesaplanan net değerinin 10.000.000 TL, eşin payının %40 olduğunu kabul edelim. Basit oransal gösterimde bu pay 4.000.000 TL’ye karşılık gelir. Diğer ortakların %60’lık kısmı sırf evlilik nedeniyle eşlerin tasfiye hesabına alınamaz. Gerçek pay değerlemesinde payın özellikleri ve uygun yöntem ayrıca tartışılır.

Boşanmada Mal Kaçırma: Değer Ekleme, Üçüncü Kişi ve Tapu Talebi

Her Devir Aynı Dava Türüyle Karşılanmaz

TMK 229, rejimin sona ermesinden önceki bir yıl içindeki belirli karşılıksız kazandırmalar ile rejim devam ederken katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirleri ayrı düzenler. Bir yıllık sınır bütün mal kaçırma iddialarının ortak sınırı değildir. Öte yandan her satış da sırf boşanmaya yakın tarihte yapıldığı için mal kaçırma sayılmaz. Satışın gerçekliği, bedelin ödenmesi, para akışının devamı ve işlemin amacı araştırılır.

Bir değerin hesaba eklenmesi, devredilen malın tapusunun otomatik iptali değildir. TMK 241’deki üçüncü kişiye yönelme, borçlu eşin malvarlığının alacağı karşılamaması ve kanundaki diğer koşullarla sınırlıdır. Muvazaa veya aile konutunun rızasız devri iddiası varsa hukuki sebep ve talep yeniden değerlendirilir. Tasarrufun iptali ile tapu iptal ve tescil arasındaki ayrım bu nedenle önem taşır.

İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Aynı Araç Değildir

Hangi korumanın isteneceği; talebin para alacağına mı, belirli bir mal veya hakka mı yöneldiğine ve kanuni koşullara bağlıdır. HMK 389 ve devamı kapsamında tedbir için somut risk, uyuşmazlık konusu ve yaklaşık ispat ortaya konulmalıdır. “Bütün mallarına sınırsız tedbir” biçimindeki talep yerine, korunacak hak ve ölçülü araç açıklanır. Teminat, uygulama ve devam koşulları ayrıca izlenir. Para alacaklarında ihtiyati haczin ayrı şartları bulunduğu unutulmamalıdır.

Banka, Şirket ve Dijital Kayıtlarda Delil Planı

Avukat Orhan Önal’ın uygulama odaklı dosya incelemesinde malvarlığı listesi tek başına yeterli görülmez; her varlık bir edinim–kaynak–devir–değer zincirine yerleştirilir. “Şirketin gerçek değeri daha yüksek” veya “parayı kaçırdı” açıklaması, bu zinciri gösterecek kayıt ve bilirkişi sorularına dönüştürülmelidir.

WhatsApp Yazışması Delil Olabilir; Eşin Hesabına Yetkisiz Girmek Başka Şeydir

Hukuki uyuşmazlık bulunması, diğer eşin bütün cihazlarına ve hesaplarına sınırsız erişim hakkı vermez. HMK 189/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilmiş deliller ispatta dikkate alınamaz. Ekran görüntüsünün kaynağı, konuşmanın bütünü ve özgünlüğü de değerlendirilir. Meşru biçimde elde bulunan kayıtları korumak ile başkasının şifresini kırarak yeni kayıt toplamak aynı değildir.

Kripto varlık ve dijital yatırım kayıtlarında da işlem numarası, zaman, kaynak ve hesap bağlantısı birlikte okunur. Yalnızca cüzdan adresinden kişinin bütün malvarlığına ulaşılabildiği varsayılmamalıdır. Teknik incelemenin sınırları için adli bilişim ve dijital delil rehberimiz ile kripto varlık hukuku incelememiz okunabilir.

Mal Paylaşımı Davası, Zamanaşımı ve Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Boşanma ile Tasfiye Davası Ayrı Taleplerdir

Mal rejiminden doğan alacak, boşanmanın kabulüyle kendiliğinden hesaplanıp hüküm altına alınmaz. Boşanma kesinleşmeden tasfiye talebinin ileri sürülmesi mümkün olmakla birlikte, boşanmanın sonucunun beklenmesi gündeme gelir. Görev ve yetki; talebin niteliğine, mal rejimine ve ilgili özel hükümlere göre belirlenir. Nafaka, boşanma tazminatı ve mal rejimi alacağı için ayrı hukuki hesaplar gerekir.

Katılma Alacağı İçin Genel Süre ile Üçüncü Kişiye Başvuru Süresi Ayrıdır

Katılma alacağında genel on yıllık zamanaşımı yaklaşımı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.04.2013 tarihli E.2013/8-375, K.2013/520 sayılı kararıyla yerleşen çizgidir. Bu yaklaşım, resmî UYAP kaydındaki 05.10.2016 tarihli HGK kararında da açıklanmıştır. Boşanmayla sona ermede genel başlangıç boşanma hükmünün kesinleşmesidir. Bu süre, TMK 241’deki üçüncü kişiye karşı özel dava hakkının bir ve beş yıllık hak düşürücü süreleriyle karıştırılmamalıdır. HGK’nın resmî UYAP kaydı.

Protokolde “Mal Talebimiz Yoktur” Cümlesi Neden Tek Başına Kopyalanmamalı?

Anlaşmalı boşanma protokolü; hangi taşınmaz, şirket payı, banka hesabı, kredi, ödeme ve alacak için ne kararlaştırıldığını açıkça göstermelidir. Genel bir cümlenin feragat, ibra veya belirli bir uyuşmazlıkla sınırlı anlaşma sayılıp sayılmayacağı metin ve koşullara göre tartışılabilir. İnternetten alınmış bir protokol, şirketin gerçek değerini veya bilinmeyen bir borcu kendiliğinden çözmez. Anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokol hazırlığı hakkındaki yazımız bu hazırlığın önemini açıklar.

Kusur Her Mal Rejimi Alacağını Ortadan Kaldırır mı?

Boşanmada kusurlu olmak, bütün mal rejimi haklarının otomatik kaybı değildir. TMK 236/2, zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde kusurlu eşin artık değerdeki payının hakkaniyet gereği azaltılması veya kaldırılması için özel düzenleme içerir. Boşanma sebebi, hükmün kapsamı ve talep edilen alacağın türü incelenmeden bütün haklara aynı sonuç uygulanamaz.

İzmir, Ege ve Marmara Bağlantılı Malvarlıklarında Dosya Bütünlüğü

İzmir’deki aile konutu, Bodrum veya Muğla’daki yazlık, İstanbul ya da Bursa’daki şirket payı aynı ekonomik incelemede yer alabilir. Aydın, Denizli ve Balıkesir’deki taşınmazlar bakımından da yalnızca belediye rayiciyle yetinilmeyip taşınmazın gerçek özellikleri ve uygun değerleme tarihi değerlendirilmelidir. Yerlerin farklı olması, malın kaynağına ilişkin ispatın yerine geçmez.

İzmir mal paylaşımı avukatı veya şirket hissesiyle bağlantılı aile hukuku desteği arayan kişinin ilk görüşmeye tapu ve şirket listesinin yanında kaynak ve tarih bilgilerini de getirmesi yararlıdır. Antalya, Edirne ve Keşan bağlantılı kayıtlar dâhil, birden fazla yerdeki malvarlığı için görev, yetki ve belge toplama planı birlikte kurulmalıdır. Büromuzun çalışma kapsamı için alanlarımız, şirketler hukuku ve adli bilişim ve dijital deliller sayfaları incelenebilir.

Avukat Orhan Önal’ın Bağlantılı Yazıları

Resmî Mevzuat ve Karar Kaynakları

Hukuki kontrol tarihi: 6 Kasım 2026. Her dosyada uygulanacak mal rejimi, işlem tarihi ve talep türü ayrıca değerlendirilmelidir.

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: özellikle 194, 202, 219–222, 225, 227–229, 231, 235–238 ve 241.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: hukuka aykırı delil, ispat ve ihtiyati tedbir hükümleri.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: genel zamanaşımı ve ilgili tamamlayıcı hükümler.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: şirketin tüzel kişiliği, pay ve şirket kayıtları çerçevesi.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 20.10.2021, E.2021/5618, K.2021/7414: şirket kârı ve yeterli inceleme.
• HGK’nın 05.10.2016 tarihli resmî UYAP kaydı: 17.04.2013 tarihli E.2013/8-375, K.2013/520 ilkesini izleyen zamanaşımı değerlendirmesi.

Mal Paylaşımı Hakkında 15 Kısa Soru ve Cevap