1. Yapay zekâ ses kaydı mahkemede delil olur mu?

Yapay zekâ ile üretilmiş bir kayıt, kişinin gerçekten söylemediği sözleri söylediğini kanıtlamaz. Bununla birlikte aynı dosya, sahte içerik üretildiği, tehdit veya dolandırıcılık amacıyla kullanıldığı iddiasının incelenmesinde delil konusu olabilir. Kaydın hangi olguyu ispatlamak için sunulduğu önemlidir.

Gerçek bir konuşmanın montajlanması, cümlelerin yerinin değiştirilmesi, başka bir konuşmaya ait seslerin eklenmesi veya tamamen sentetik ses oluşturulması aynı teknik işlem değildir. İncelemenin yöntemi de aynı olamaz. Ayrıca “Yapay zekâ kullanılabilir” ihtimali, her gerçek kaydı kendiliğinden değersiz hâle getirmez. İtiraz, dosyadaki somut uyuşmazlığa ve araştırılabilecek teknik sorulara dayanmalıdır.

2. Dijital delilin beş ayrı denetimi

Siber suçlarda sahte delil tartışmalarında farklı sorunların birbirine karıştırılması, hem savunmanın hem de mağdurun iddiasının değerlendirilmesini güçleştirir. Bir kaydın incelemesinde aşağıdaki başlıklar ayrı tutulmalıdır:

Örneğin montaj izi bulunmaması, kaydın hukuka uygun elde edildiğini göstermez. Bir telefonun belirli kişiye ait olması da her işlemi o kişinin yaptığı anlamına gelmez. Bu ayrım, adli bilişim ve dijital delil değerlendirmesinin temelidir.

3. Sahte ses kaydı iddiasında ilk aşamada ne yapılmalı?

İlk amaç tartışmalı materyali değiştirmeden korumaktır. Bir ses dosyasını tekrar kaydetmek, başka formata çevirmek, gürültüsünü temizlemek veya mesajı farklı uygulamalara aktararak dolaşıma sokmak, sonraki incelemeyi zorlaştırabilir. Orijinal dosya ile dinleme kolaylığı için oluşturulan kopyalar birbirinden ayrılmalıdır.

1. Sunulan materyali tanımlayın: Dosya adı, uzantı, süre, sunulduğu tarih, bulunduğu cihaz ve dosyaya kim tarafından eklendiği belirlenmeli.
2. Kaynağı açıklattırın: İlk kayıt nerede? Telefonda mı oluşturuldu, birinden mi geldi, uygulama içinden mi aktarıldı?
3. Koruma isteyin: İlgili cihaz, dosya, konuşma akışı ve mevcut kayıtların muhafazasına ilişkin somut talep sunulmalı.
4. Çelişkiyi gösterin: Saat, konuşma bağlamı, taraflar, dosya sürümleri veya içerik bakımından hangi noktanın tartışıldığı açıklanmalı.
5. Uzman incelemesini hedefleyin: Sesin iyileştirilmesi, montaj araştırması ve konuşmacı karşılaştırması için ayrı sorular kurulmalı.

Şüpheli veya sanığın susma ve savunma hakları saklıdır; kişiden kendi aleyhine delil üretmesi beklenemez. Buna karşılık mevcut veriyi silmek veya değiştirmek de çözüm değildir. Cihazın teknik olarak nasıl korunacağı, erişim ve incelemenin hukuki dayanağıyla birlikte avukat ve uygun uzman tarafından değerlendirilmelidir.

4. Dijital delile itirazın kanuni dayanakları

Ceza yargılamasında serbest delil sistemi, her materyalin sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez. Anayasa m.38/6 hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen bulguların delil sayılamayacağını düzenler. CMK m.206/2-a kanuna aykırı elde edilen delilin reddini; CMK m.217/2 suçun hukuka uygun elde edilen delille ispatını öngörür. CMK m.217/1 kapsamında hükme esas alınacak delillerin duruşmaya getirilmesi ve tartışılması gerekir.

CMK m.230/1-b, mahkûmiyet gerekçesinde delillerin tartışılmasını, kabul edilen ve reddedilen delillerin belirtilmesini ve hukuka aykırı elde edilen delillerin ayrıca gösterilmesini gerektirir. Bu nedenle itirazın yalnızca dosyada bulunması değil, esaslı savunma noktalarının gerekçede karşılanması da önem taşır.

Bilirkişilik bakımından CMK m.67/5 itiraz ve yeni inceleme istemleri için süre verilmesini; m.67/6 uzmanından bilimsel mütalaa alınabilmesini düzenler. Aynı fıkranın, yalnızca bilimsel mütalaa alınacağı gerekçesiyle ayrıca süre istenemeyeceğine ilişkin hükmü gözden kaçırılmamalıdır. CMK m.68 kapsamında bilirkişinin veya bilimsel mütalaa hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesi de talep edilebilir.

Kanunda herkes için geçerli tek bir “dijital delile itiraz süresi” bulunuyormuş gibi hareket edilmemelidir. Rapor için verilen süre, işlem türü ve başvurulacak kanun yolu ayrı değerlendirilir. Bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koyma yönünden CMK m.134 koşulları ilgili işlem bakımından ayrıca incelenir; bu madde her ses dosyasının sunulmasına otomatik olarak uygulanacak genel bir onay mekanizması değildir.

Kaynak: Adalet Bakanlığının yayımladığı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu metni.

5. Doğrulanmış karar: Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 23.10.2025

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 23.10.2025 tarihli, 2023/17657 E., 2025/8915 K. sayılı kararı, ses kaydının hukuka uygunluğu ile ispat gücünü birlikte okumak bakımından önemlidir. Kararın tam metni Adalet Bakanlığının resmî UYAP Mevzuat ve İçtihat Programında yayımlanmaktadır.

Tehdit ve hakaret suçlarına ilişkin dosyada, tarafların boşanma aşamasında ve ihtilaflı oldukları; sanığın kayıtları kabul etmediği; kriminal raporda konuşmaların sanığa ait olmasının “2. Derece muhtemel tanıma” olarak belirtildiği açıklanmıştır. Daire, uzun süreli karşılıklı konuşmaların planlanarak kaydedildiğini, hükme esas alınan tek delilin ses kaydı olduğunu ve bu kaydın yasak delil kapsamında kaldığını değerlendirerek mahkûmiyet hükümlerini bozmuştur. Kararda, isnadı destekleyen kesin ve somut delil bulunmadığına da işaret edilmiştir.

Yapay zekâ ses kaydı deliline ilişkin bugünkü tartışmaya katkısı şudur: Teknik bir benzerlik ifadesi, kaydın elde edilme koşullarını ve diğer delilleri tartışma gereğini ortadan kaldırmaz. Bu son cümle, kararın deepfake hakkında hüküm kurduğu iddiası değil, kararın ilkelerinden hareketle yapılan hukuki değerlendirmedir.

Resmî karar tam metni: Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 2023/17657 E., 2025/8915 K.

6. Ceza Genel Kurulu ölçütü: Ani gelişen olay ile planlı kayıt ayrımı

Yukarıdaki 2025 tarihli karar, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.05.2013 tarihli, 2012/1270 E., 2013/248 K. sayılı kararına açıkça atıf yapmaktadır. Atıf yapılan ölçüt; kişinin kendisine karşı işlenmekte olan suç bakımından yeniden kanıt elde etme ve yetkili makamlara başvurma olanağının bulunmadığı koşullarda yaptığı kaydın hukuka uygunluğunun değerlendirilebilmesidir.

Bu ölçüt, “Konuşmanın tarafıysam her zaman gizlice kaydedebilirim” şeklinde bir izin oluşturmaz. Olayın gelişimi, başka ispat imkânları ve kayıt alma süreci birlikte değerlendirilir. Ayrıca kaydın elde edilmesinin hukuka uygun bulunması, dosyanın montajsız veya konuşmacı aidiyetinin kesin olduğunun tespiti değildir.

Burada Ceza Genel Kurulu kararının künyesi ve atıf yapılan ilkesi, 2025 tarihli resmî Yargıtay tam metni üzerinden aktarılmaktadır. Ceza Genel Kuruluna yapay zekâ veya güncel ses klonlama teknolojileri hakkında açıklamadığı bir görüş yüklenmemektedir.

7. Adli ses incelemesi ile yapay zekâ tespiti aynı şey mi?

Hayır. Kaydı anlaşılır hâle getirmek, kaydın değiştirilip değiştirilmediğini araştırmak ve konuşmacıyı karşılaştırmak farklı amaçlardır. Gürültüsü azaltılmış bir dosya daha kolay anlaşılabilir; fakat bu işlem tek başına sesin kime ait olduğunu veya kaydın gerçekliğini kanıtlamaz. İşlenmiş sürümün yanında kaynak dosyanın korunması ve yapılan işlemlerin açıklanması gerekir.

SWGDE dijital ses doğrulama rehberi, kaydın iddia edilen üretim biçimiyle uyumunu araştırır; kaynak, muhafaza zinciri, dosya özellikleri ve analiz gerekçelerinin raporlanmasını önemser. Tek bir analize dayanılmaması ve bulguların sınırlarının açıklanması bu yaklaşımın parçasıdır. “Sonuçsuz” bir inceleme, otomatik olarak “gerçektir” sonucuna çevrilemez.

“Yüzde 98 gerçek” sonucu neden yeterli olmayabilir?

NIST’in sentetik içerik raporu, sentetik ses tespitinin başarısının kullanılan yöntem, değerlendirme veri kümesi ve ön işleme göre değiştiğini; bilinmeyen üretici modeller, arka plan gürültüsü ve dil farklılıklarının başarıyı etkileyebildiğini açıklamaktadır. Bu teknik sınırlamalardan hareketle, ticari bir aracın verdiği puanın somut dosyada kalibre edilmiş olasılık olduğu varsayılamaz.

Raporu değerlendiren hukukçu şu soruları sormalıdır: Araç hangi sürümde? Türkçe ve ilgili kayıt koşulları için doğrulanmış mı? Hata oranı nasıl ölçülmüş? Sıkıştırılmış veya kısa bir örnekte sonuç ne kadar güvenilir? Başka yöntemlerle doğrulama yapılmış mı? “Deepfake izi tespit edilemedi” ile “Bu sözleri kesinlikle bu kişi söyledi” birbirinden farklı sonuçlardır.

Hash, metadata ve zaman bilgisi neyi gösterir?

Hash değeri, belirli anda alınan dosya ile sonraki kopyanın aynı olup olmadığını karşılaştırmaya yarar. Başlangıçta sahte oluşturulmuş bir dosyanın da hash değeri bulunur. Bu nedenle hash, kendi başına kaydın başlangıçtan beri gerçek olduğunu veya konuşmacının kimliğini ispatlamaz. Metadata ise kaynak ve aktarım süreci hakkında ipucu verebilir; tek başına değiştirilemez bir olay tutanağı değildir.

Bu ayrımları ele alan Siber Delil Zinciri ve Adli Bilişim Hukukunda Avukat Etkisi yazımız, inceleme sürecinin dosya stratejisiyle ilişkisini tamamlayıcı olarak ele almaktadır.

8. Sahte WhatsApp yazışmasına ve ekran görüntüsüne nasıl itiraz edilir?

WhatsApp ekran görüntüsü, konuşmanın tamamı ve kaynak cihaz incelenmeden yalnızca görünüşü üzerinden kesin biçimde doğrulanamaz. Öte yandan ekran görüntüsü olması, materyalin her durumda değersiz olduğu anlamına da gelmez. Tartışma; görüntünün hangi cihazdan elde edildiği, konuşmanın devamı, tarafların kimliği ve diğer delillerle uyumu üzerinden yürütülmelidir.

İtirazda; rehberde yazan adın hesap kimliğiyle aynı şey olmadığı, numaranın ve hesabın olay tarihinde kim tarafından kullanıldığının araştırılması gerektiği açıklanabilir. Kesilmiş ekran, eksik tarih, saat uyumsuzluğu veya farklı sürümler arasındaki ayrılık somutlaştırılmalıdır. Sohbet dışa aktarımı da kendi başına bütünlüğü garanti eden resmî belge değildir; oluşturulma süreci ve kaynakla tutarlılığı değerlendirilir.

Bir ses dosyasının WhatsApp üzerinden iletilmiş olması, onu gönderen kişinin kayıttaki konuşmacı olduğunu göstermez. Mesajın iletilmesi, içeriğin oluşturulması ve konuşmanın gerçekleşmesi farklı olaylardır. Platformdan hangi verinin elde edilebileceği, ilgili hizmetin teknik yapısına ve hukuki usule bağlıdır; operatör veya platformun her durumda konuşmanın içeriğini sunabileceği varsayılmamalıdır.

9. Uygulama: Dijital Delil İtiraz Haritası

Aşağıdaki harita, bir materyalin hangi nedenle tartışıldığını ve buna karşı hangi incelemenin istendiğini yan yana gösterir. Amaç, dilekçeyi genel itirazlardan çıkarıp denetlenebilir taleplere dönüştürmektir. İşaretlerin varlığı tek başına sahteliği kanıtlamaz; araştırmanın yönünü belirler.

10. Bilirkişiye sorulabilecek 12 hedefli soru

Adli bilişim incelemesi talebi, “Kayıt araştırılsın” cümlesiyle sınırlandırılmamalıdır. Somut dosyaya göre şu sorulardan uygun olanları seçilebilir:

1. İncelenen materyal kaynak dosya mı, doğrulanmış kopya mı, yoksa yeniden kaydedilmiş bir sürüm mü?
2. Kaydın elde edilmesinden rapora kadar geçen işlem ve teslim zinciri belgelenmiş mi?
3. Dosya biçimi, codec, süre ve teknik özellikler ileri sürülen kayıt yöntemiyle uyumlu mu?
4. Yeniden kodlama, kesme veya birleştirmeye ilişkin bulgular var mı; alternatif açıklamaları neler?
5. İddia edilen müdahale sesin tamamını mı, belirli bölümlerini mi ilgilendiriyor?
6. Sentetik ses araştırmasında kullanılan yöntemin Türkçe ve bu dosya koşullarındaki geçerliliği ne?
7. Otomatik aracın sürümü, karar eşiği, hata oranı ve sonuç sınırlılıkları açık mı?
8. Ses iyileştirme işlemleri uygulanmışsa kaynak ile işlenmiş dosya ayrılmış ve işlemler kaydedilmiş mi?
9. Konuşmacı karşılaştırması için örnekler süre, kanal, gürültü ve konuşma koşulları bakımından elverişli mi?
10. Bulgular kimlik tespiti mi, benzerlik değerlendirmesi mi, yoksa sonuç verilemeyen inceleme mi ifade ediyor?
11. Dosya zamanı, cihaz saati ve uygulama kayıtları arasında açıklanması gereken fark var mı?
12. Sonuçların başka bir uzman tarafından denetlenebilmesi için yeterli veri ve gerekçe sunulmuş mu?

Uzman, teknik bulguyu ve belirsizlikleri açıklar; delilin hukuken kullanılabilirliği ve suçun sabit olup olmadığı konusunda kararı mahkeme verir. Bu görev ayrımı CMK m.67/3 açısından da önemlidir.

11. Muğla Ağır Ceza dosyasından uygulama notu

Muğla’da bir Ağır Ceza dosyasında, sunduğumuz itiraz üzerine ilgili kaydın hükme esas alınmamasını sağladığımız dosya tecrübemiz bulunmaktadır. Bu örneğe, dosya numarası ve kişi bilgileri paylaşılmadan, delile itirazın uygulamadaki önemini göstermek için yer veriyoruz.

Bu dosya notundan, kaydın yapay zekâ ile üretildiği, belirli bir teknik kusurun saptandığı veya davanın beraatle sonuçlandığı şeklinde ek bir sonuç çıkarılmamalıdır. Burada aktarılan tecrübenin kapsamı, ilgili kaydın değerlendirme dışında bırakılmasıdır. Yukarıdaki Yargıtay kararı ise farklı bir dosyaya aittir.

Uygulamadaki esas ders, itirazın soruşturmanın ilk aşamalarından itibaren kurulmasıdır. Kaynağın açıklattırılması, inceleme kapsamının doğru belirlenmesi ve teknik iddianın hukuki taleple ilişkilendirilmesi ertelendikçe, sonradan tamamlanması güç boşluklar doğabilir. Her dosyada önce işlemin niteliği ve mevcut veri incelenmeli; hukuka aykırılık itirazı ile ispat gücüne yönelik itiraz birbirinden ayrılmalıdır.

12. Ses kaydına itiraz dilekçesi nasıl kurulur?

Etkili dilekçe; materyalin tanımı, tartışılan olgu, somut gerekçe, araştırma yöntemi ve açık talep sırasıyla ilerler. Kayıt hukuka aykırı elde edilmişse dayanaklarıyla kullanılmaması istenir. Özgünlük veya aidiyet belirsizse, bu belirsizliğin hangi incelemeyle giderilebileceği açıklanır. İki talep birlikte ileri sürülebilir; ancak birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Somut dosyaya uyarlanması gereken talep çerçevesi: “Dosyaya sunulan ses materyalinin kaynak dosyası, elde edilme koşulları ve aktarım zincirinin açıklattırılmasını; özgünlük ve konuşmacı aidiyetine ilişkin somut itirazlarımızın uygun uzmanlık incelemesiyle değerlendirilmesini; raporda yöntem, dayanak veriler ve sınırlılıkların gösterilmesini talep ederiz. Hukuka aykırı elde edildiği saptanan delilin CMK m.206/2-a ve m.217/2 kapsamında kullanılmamasını; diğer itirazlarımızın ise delilin ispat gücü yönünden gerekçeli olarak karşılanmasını isteriz.”

Bu çerçeve tek başına hazır savunma değildir. Dosyada bulunmayan çelişkiler eklenmemeli, kaydın incelenememesinin nedeni açıkça belirlenmeli ve talep edilen araştırmanın uyuşmazlıkla bağlantısı gösterilmelidir. Rapor tebliği veya duruşmada verilen süreler ayrıca takip edilmelidir.

13. Sahte sesle suçlanan veya şantaja uğrayan kişi ne yapabilir?

Yapay ses dosyasıyla suçlanan kişi bakımından öncelik, isnat edilen sözlerin ve kaydın hangi kaynaktan geldiğinin ortaya konulmasıdır. Sahte bir sesle para istenmesi veya ifşa tehdidinde bulunulması hâlinde ise mesajların, hesapların, ödeme taleplerinin ve mevcut dosyanın korunması önem taşır. Acil tehlike varsa güvenlik tedbirleri geciktirilmemelidir.

Ceza hukuku bakımından değerlendirme, içeriğin nasıl üretildiği kadar ne amaçla kullanıldığına da bağlıdır. Dolandırıcılık, tehdit, şantaj, iftira, haberleşme veya özel hayatın ihlali gibi farklı ihtimaller somut olayda incelenebilir. Her yapay ses dosyasının otomatik olarak aynı suçu oluşturduğu söylenemez.

Mahrem dosyaları sonuç almak umuduyla herkese açık “AI detector” hizmetlerine yüklemek, veriyi yeni üçüncü kişilere aktarmak anlamına gelebilir. İnceleme için güvenli ve hukuki bir yöntem seçilmelidir. Para transferi de varsa deepfake ve yapay ses dolandırıcılığında delil ve para akışı konulu yazımız tamamlayıcı bilgiler içerir.

14. İzmir, Muğla, Aydın ve diğer bölgelerde dijital delil değerlendirmesi

İzmir, Muğla, Aydın, Balıkesir, Çanakkale ve Antalya bakımından uygulanacak temel ceza usulü kuralları aynıdır. Kaş, Bodrum ve Milas bağlantılı bir olayda da belirleyici olan, şehrin adı değil; olay yeri, yetkili merci, verinin bulunduğu kaynak ve delilin zamanında korunmasıdır. İller arasında farklı bir dijital delil geçerlilik standardı varmış gibi düşünülmemelidir.

Bir kişi İzmir’de yaşarken mesaj başka bir şehirde alınmış, ödeme farklı yerde gerçekleşmiş veya cihaz Muğla’da incelenmiş olabilir. Yetki değerlendirmesi ile teknik inceleme planı birlikte kurulmalıdır. Bölgesel dosya organizasyonu; ilgili savcılık ve mahkeme işlemlerinin takibi, mevcut materyalin incelenmesi ve gerektiğinde uzman görüşünün doğru zamanda sunulmasını kapsar.

İzmir siber suçlar avukatı veya Muğla bilişim hukuku desteği arayan kişi için ilk görüşmeye olay kronolojisi, tebligatlar ve mevcut dijital materyalin hangi koşullarda elde edildiğini gösteren bilgilerle gelmek faydalıdır. Genel çalışma çerçevemize Bilişim ve İnternet Hukuku ve Siber Suçlar Davaları bölümlerinden ulaşılabilir.

15. Dijital delile itirazda kaçınılması gereken hatalar

• Her kaydı “AI” diyerek reddetmek: Soyut ihtimal yerine somut uyuşmazlık ve inceleme talebi gösterilmelidir.
• Kaydı temizleyip kaynak dosyayı kaybetmek: İşlenmiş sürüm, kaynak materyalin yerine geçirilmemelidir.
• Hash’i gerçeklik belgesi sanmak: Bütünlük karşılaştırması ile olayın doğruluğu farklıdır.
• Tek ekranı konuşmanın tamamı saymak: Bağlam ve hesap aidiyeti araştırılmalıdır.
• Raporun sonuç cümlesiyle yetinmek: Dayanak, yöntem ve belirsizlik okunmalıdır.
• İtirazı yalnız duruşmanın sonuna bırakmak: İlk işlemler ve verilen süreler önemlidir.
• Emsali kapsamı dışında kullanmak: Ses kaydı kararı, açıklamadığı bir AI teknolojisi hakkında karar gibi sunulmamalıdır.

16. Sık sorulan sorular

17. Benzer konudaki yazılarımız

Aşağıdaki çalışmalar, farklı olay türlerinde dijital delilin rolünü ele almaktadır. Her yazı kendi konusu kapsamında okunmalı; farklı suçlara veya usullere ilişkin açıklamalar otomatik biçimde başka bir dosyaya taşınmamalıdır.