Discord’da Depolama mı, Paylaşma mı? NCMEC ve CRC İhbarlarında TCK 226 ile SSÇ Savunması

Discord, Telegram, WhatsApp ve Instagram kaynaklı NCMEC/CRC ihbarlarında depolama-paylaşma ayrımı, TCK 226 savunması, dijital deliller, beraat ve HAGB ihtimallerine dair özet olarak ele aldığımız niş bir çalışmadır. Onlarca yaptığımız kapsamlı çalışma ve hazırladığımız “NCMEC Uygulamaları Kitabından” alıntılara yaparak kaleme aldık…

1. Discord, Telegram, Whatsapp ve Instagram Dosyaları Neden Klasik Bir Siber Suçlar Ceza Dosyası Gibi Okunamaz?

Çocukların kullanıldığı müstehcen görüntülere ilişkin soruşturmalar, yalnızca Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinin okunmasıyla çözülebilecek dosyalar değildir. Bu dosyalarda ceza hukuku; adli bilişim, platform mimarisi, bulut depolama, mesajlaşma uygulamalarının çalışma biçimi, IP ve kaynak port kayıtları, zaman dilimi dönüşümleri, hash değerleri, cihaz incelemesi ve uluslararası ihbar sistemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle Discord, Telegram, WhatsApp ve Instagram gibi platformlarda bir dosyanın sistemde bulunması ile o dosyanın üçüncü kişilere gönderilmesi aynı teknik hareket değildir.

Bir içerik;

• yalnızca kişinin erişebildiği özel bir alana yüklenmiş,
• kapalı bir sunucuda saklanmış,
• kişinin kendisine gönderdiği mesajlarda tutulmuş,
• otomatik indirme nedeniyle cihaz önbelleğine düşmüş,
• sohbet yedeğinde kendiliğinden korunmuş,
• küçük resim yani “thumbnail” olarak oluşturulmuş,
• üçüncü bir kişiye doğrudan gönderilmiş,
• sınırlı üyeli özel grupta paylaşılmış,
• herkese açık kanal veya sunucuda yayınlanmış

olabilir.

Bunların her biri teknik ve hukuki açıdan farklıdır. Dolayısıyla “platforma yüklenmişse paylaşılmıştır” biçimindeki otomatik bir kabul, çoğu dosyada ciddi bir hukuki nitelendirme hatasına yol açabilir. Bunun karşısında, alanın “özel” olması da içeriğin hukuken önemsiz olduğu anlamına gelmez. Çocukların kullanıldığı müstehcen bir materyalin niteliğini bilerek ve üzerinde tasarruf imkânını koruyarak özel alanda saklanması, koşulları varsa TCK 226/3 kapsamında bulundurma veya depolama olarak değerlendirilebilir.

Asıl mesele, fiilin doğru isimlendirilmesidir:

Özel alanda saklama ile bir başka kullanıcıya gönderme, sınırlı bir gruba sunma ve belirsiz sayıdaki kişiye internet üzerinden yayınlama aynı suç tipi ve aynı ceza aralığı içerisinde değerlendirilemez.

Bu ayrım yalnızca teorik değildir. Yanlış bir “paylaşma” veya “yayınlama” kabulü, uygulanacak hapis cezasının çok ciddi şekilde yükselmesine neden olabilir.

2. NCMEC Raporu Nedir ve Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?

NCMEC’in işlevi

NCMEC, Amerika Birleşik Devletleri merkezli National Center for Missing & Exploited Children kuruluşudur. Elektronik hizmet sağlayıcılar, sistemlerinde çocukların cinsel istismarına ilişkin olabileceğini değerlendirdikleri içerikleri NCMEC CyberTipline sistemine bildirebilir.

Discord, Instagram, Facebook, Google ve benzeri yabancı platformlardan kaynaklanan bildirimler, çeşitli uluslararası ve ulusal kanallar üzerinden Türkiye’deki kolluk birimlerine ulaşabilmektedir. Ancak bir NCMEC bildiriminin bulunması şu sonuçların hiçbirini tek başına kanıtlamaz:

• Hesap sahibinin içeriği bizzat yüklediğini,
• dosyada görünen kişinin kesin olarak çocuk olduğunu,
• şüphelinin çocuğa ait olduğunu bildiğini,
• içeriğin üçüncü kişilere gönderildiğini,
• içeriğin genel erişime açıldığını,
• şüphelinin görüntünün üretimine katıldığını,
• görüntünün şüphelinin cihazında bulunduğunu,
• hesabı olay anında yalnızca şüphelinin kullandığını.

NCMEC, Türk ceza mahkemesi değildir. NCMEC raporu da Türk ceza hukuku bakımından bütün suç unsurlarını kesinleştiren bir hüküm veya bilirkişi raporu değildir. İhbarın soruşturmayı başlatmaya yeterli olması ile mahkûmiyet için yeterli olması birbirinden tamamen farklıdır. NCMEC’in resmî CyberTipline sistemi hakkında genel bilgiye NCMEC CyberTipline sayfasından ulaşılabilir.

“Files Not Reviewed by NCMEC” kaydı neden önemlidir?

Bazı raporlarda “Files Not Reviewed by NCMEC” ibaresi bulunur. Bu ifade, dosyanın NCMEC personeli tarafından içerik yönünden incelenmediğini; bildirimin platform değerlendirmesi, bilinen bir hash eşleşmesi veya otomatik raporlama sistemi üzerinden oluşturulmuş olabileceğini gösterebilir. Bu durumda savunmanın sorması gereken sorular şunlardır:

1. İçeriği ilk değerlendiren platform hangisidir?
2. İnceleme insan tarafından mı, otomatik sistemle mi yapılmıştır?
3. Bildirim bir hash eşleşmesine mi dayanmaktadır?
4. Eşleşen hash hangi veri tabanından alınmıştır?
5. Dosyanın tamamı mı, yalnızca ön izlemesi mi görülmüştür?
6. İçeriğin suç niteliğine ilişkin yerel bir bilirkişi incelemesi yapılmış mıdır?
7. Yabancı rapordaki dosya ile Türkiye’de incelenen dosya aynı mıdır?
8. Dosyaların hash değerleri karşılaştırılmış mıdır?
9. Her rapor benzersiz bir dosyaya mı ilişkindir, yoksa aynı dosya birden fazla kez mi bildirilmiştir?

NCMEC raporlarında “possession, manufacture and distribution” gibi genel olay sınıfları bulunabilmektedir. Bu sınıflandırma, şüphelinin Türk Ceza Kanunu bakımından bulundurma, üretme ve dağıtma fiillerinin tamamını işlediği anlamına gelmez. Türk yargılamasında fiil, TCK 226’daki seçimlik hareketler yönünden ayrı ayrı belirlenmelidir.

CRC ihbarı ifadesi nasıl okunmalıdır?

Uygulamada dosyaya giren bazı belgeler “CRC raporu” veya “CRC ihbarı” olarak adlandırılabilmektedir. Ancak bu kısaltma her dosyada aynı kuruluşu, aynı rapor türünü veya aynı teknik yöntemi göstermeyebilir. Bu nedenle savunmada belge adı üzerinden varsayım yapılmamalıdır. Şunlar doğrulanmalıdır:

• Belgeyi hangi kuruluş düzenlemiştir?
• Verinin ilk kaynağı hangi platformdur?
• Rapor doğrudan içerik incelemesine mi dayanır?
• Otomatik sınıflandırma mı yapılmıştır?
• Dosya, hesap, IP ve zaman bilgisi hangi aşamalardan geçmiştir?
• Orijinal elektronik kayıt ile Türkçe araştırma tutanağı arasında veri kaybı var mıdır?

NCMEC ile CRC adıyla dosyaya giren her raporu aynı teknik ve hukuki değerde kabul etmek doğru değildir.

3. TCK 226 Bakımından Üretme, Bulundurma, Başkasına Sunma ve Yayınlama Ayrımı

Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesi tek bir fiili değil, birbirinden farklı çok sayıda hareketi düzenlemektedir. Güncel kanun metnine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

3.1 TCK 226/3’ün ilk cümlesi: Üretimde çocuk kullanma

Bu suç tipinde müstehcen ürünün üretiminde;

• çocukların,
• temsili çocuk görüntülerinin,
• çocuk gibi görünen kişilerin

kullanılması söz konusudur.

Burada çocuğun müstehcen ürünün meydana getirilmesi sürecine dahil edilmesi aranır. Failin çekimi yapması, organize etmesi, talimat vermesi, üretim sürecini yönetmesi veya üretime doğrudan katkı sunması gibi maddi olayların ortaya konulması gerekir. İnternette önceden bulunan bir görüntüyü indirmek, ekran görüntüsü almak veya özel bir dijital alana yüklemek tek başına “üretimde çocuk kullanma” anlamına gelmez.

Ekran görüntüsü alınması teknik anlamda yeni bir dosya meydana getirebilir. Ancak teknik olarak yeni bir JPEG dosyası oluşturulması ile TCK 226/3’ün ilk cümlesindeki çocuk kullanılarak müstehcen ürün üretilmesi aynı şey değildir. Bu suç tipi için öngörülen ceza beş yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Bu nedenle soruşturma veya iddianamede kullanılan suç başlığının, maddi olay anlatımıyla uyumlu olup olmadığı mutlaka denetlenmelidir.

3.2 TCK 226/3’ün ikinci cümlesi: Bulundurma, depolama ve başkasının kullanımına sunma

Çocukların kullanıldığı müstehcen ürünleri;

• ülkeye sokan,
• çoğaltan,
• satışa arz eden,
• satan,
• nakleden,
• depolayan,
• ihraç eden,
• bulunduran,
• başkalarının kullanımına sunan

kişi bakımından iki yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmektedir.

Burada suçun seçimlik hareketleri aynı cümlede bulunsa da her hareketin teknik anlamı farklıdır. Bir dosyanın yalnızca kişinin kontrolündeki özel bir alanda tutulması “bulundurma veya depolama” kapsamında tartışılabilir. Dosyanın başka kişilerin erişimine açılması ise “başkalarının kullanımına sunma” hareketini gündeme getirebilir.

3.3 TCK 226/5: İnternet üzerinden yayınlama riski

TCK 226/5, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yoluyla yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi hakkında altı yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörmektedir. Dolayısıyla dosyanın;

• herkese açık bir Discord sunucusuna,
• genel katılıma açık Telegram kanalına,
• geniş ve belirsiz kullanıcı grubuna,
• açık bir sosyal medya hesabına,
• erişilebilir internet sayfasına

konulduğu kabul edilirse ceza aralığı ciddi biçimde değişebilir. Ancak her dijital gönderim TCK 226/5 anlamında yayın değildir. Bir kişiye doğrudan gönderme, kapalı grup, yalnızca hesap sahibinin bulunduğu özel alan ve belirsiz sayıda kişinin erişimine açık yayın birbirinden ayrılmalıdır.

4. Depolama–Paylaşma–Yayınlama Ayrımının Ceza Üzerindeki Etkisi

Önemli not: Bu sınıflandırma otomatik değildir. Dosyanın özel alanda saklanması, bir kişiye gönderilmesi, kapalı gruba yüklenmesi ve belirsiz sayıdaki kişinin erişimine açık biçimde yayınlanması birbirinden ayrılmalıdır. Sunucu veya grubun üye sayısı, kanal izinleri, davet bağlantısının niteliği, üçüncü kişilerin erişim kayıtları ve içeriğin fiilen görüntülenip görüntülenmediği teknik olarak araştırılmadan “paylaşma” ya da “yayınlama” sonucuna varılmamalıdır.

Bu tablo kesin ve otomatik bir sınıflandırma değildir. Mesajın gönderildiği kişi sayısı, grubun yapısı, kanal izinleri, paylaşımın devamlılığı, dosyanın erişilebilirliği ve failin amacı birlikte değerlendirilir.

Önemli olan şudur:

Savunma “hiçbir şey olmamıştır” şeklinde genel bir inkâr yerine, hangi dijital hareketin gerçekleştiğini teknik delille göstermelidir. Çünkü depolama olarak başlayan bir dosyanın paylaşma veya yayınlama olarak nitelendirilmesi, temel cezanın üst sınıra yaklaşmasına ya da uygulanacak suç maddesinin bütünüyle değişmesine neden olabilir.

5. Discord’da Özel Sunucu Gerçekten Bir Depolama Alanı Olarak Kullanılabilir mi?

Discord sunucusu ve kanal yapısı

Discord’da kullanıcılar:

• sunucu oluşturabilir,
• metin kanalları açabilir,
• kanal bazında erişim yetkisi tanımlayabilir,
• üye ve rol izinlerini değiştirebilir,
• doğrudan mesaj yoluyla dosya gönderebilir,
• sınırlı sayıda kişinin bulunduğu kapalı alanlar oluşturabilir.

Bir kişinin yalnızca kendisinin üye olduğu veya yalnızca kendisine erişim izni verdiği bir sunucuyu kişisel arşiv gibi kullanması teknik olarak mümkündür. Ancak ceza hukuku bakımından yalnızca “sunucu özeldi” demek yeterli değildir. Teknik olarak şu veriler araştırılmalıdır:

• Sunucunun sahibi kimdir?
• Olay tarihinde kaç üye vardır?
• Kanalı kimler görebilmektedir?
• Davet bağlantısı oluşturulmuş mudur?
• Davet bağlantısı süresiz midir?
• Kanal izinleri sonradan değiştirilmiş midir?
• Dosyanın yüklenmesinden sonra başka bir kullanıcı kanala girmiş midir?
• Mesaj görüntülenmiş veya indirilmiş midir?
• Dosya bağlantısı başka bir yere gönderilmiş midir?
• Sunucu dizinlerde veya topluluk özelliğiyle herkese açılmış mıdır?

Discord’un bir dosya için teknik bir erişim bağlantısı oluşturması, o dosyanın mutlaka kamuya açık biçimde yayınlandığını tek başına göstermez. Linke erişebilmek için oturum, yetki, token veya kanal üyeliği gerekip gerekmediği incelenmelidir. Discord’un güvenlik ve kolluk iş birliği yaklaşımı hakkında genel bilgiye Discord Safety sayfasından ulaşılabilir.

“Dosya Discord’a yüklendi” tespiti neden yeterli değildir?

Çünkü yükleme işlemi şu üç ihtimalden herhangi biri olabilir: aynı teknik “upload” kaydı, bu üç ihtimali tek başına birbirinden ayırmaz. Hukuki nitelendirme için erişim yetkilerinin ve kullanıcı hareketlerinin araştırılması gerekir.

6. Telegram, WhatsApp ve Instagram Dosyalarında Benzer Ayrımlar

6.1 Telegram

Telegram’da dosya;

• Saved Messages bölümünde,
• tek kişilik özel kanalda,
• sınırlı üyeli özel grupta,
• herkese açık kanalda,
• doğrudan mesajda

bulunabilir.

Saved Messages veya yalnızca kullanıcıya açık özel bir kanal, depolama işlevi görebilir. Buna karşılık genel erişime açık kanal üzerinden yapılan yayın, TCK 226/5 riskini artırabilir. Telegram uygulama önbelleği ile bilinçli olarak kaydedilen dosya da aynı şey değildir. Dosyanın kullanıcı tarafından açılması, indirilmesi, yeniden adlandırılması, klasöre taşınması, favoriye alınması veya başka kişiye yönlendirilmesi kast değerlendirmesinde önemlidir.

WhatsApp dosyalarında;

• bireysel sohbet,
• kişinin kendisine mesaj gönderdiği alan,
• kapalı grup,
• topluluk,
• otomatik medya indirme,
• cihaz galerisine otomatik kayıt,
• bulut sohbet yedeği,
• bağlı cihazlar

Bir kullanıcının hiç açmadığı bir grup mesajının otomatik indirme nedeniyle cihaz önbelleğine veya galerisine düşmesi ile dosyayı açıp başka klasöre taşıması, uzun süre saklaması veya üçüncü kişiye göndermesi aynı kast göstergesine sahip değildir. WhatsApp grubunda bulunan bütün üyelerin, gruba başkası tarafından gönderilen bütün içerikler bakımından otomatik olarak fail kabul edilmesi mümkün değildir. Her kullanıcı yönünden indirme, görme, saklama, silme ve yeniden gönderme davranışları ayrı incelenmelidir.

6.2 Instagram ve diğer sosyal medya uygulamaları

Instagram bakımından da şu ihtimaller ayrılmalıdır:

• Doğrudan mesaj,
• grup mesajı,
• hikâye,
• herkese açık gönderi,
• yakın arkadaş paylaşımı,
• arşiv,
• taslak,
• uygulama önbelleği,
• küçük resim ve geçici dosyalar.

Bir içeriğin “hesap verileri içinde” görülmesi ile kullanıcının o içeriği herkese açık şekilde paylaşması aynı şey değildir. Platformdan gelen raporun; mesajın göndericisini, alıcısını, gönderim yönünü, erişim kapsamını ve kullanıcı hareketini göstermesi gerekir.

7. Dijital Savunmanın Esas Formülü: Kişi–Hesap–Cihaz–Dosya–Eylem–Kast

NCMEC ve TCK 226 dosyalarında mahkûmiyete giden delil zinciri aşağıdaki halkaların tamamını karşılamalıdır:

• Bu halkalardan birinin bulunması diğer bütün halkaları otomatik olarak ispatlamaz. Tabii uygulamada bu etkin savunmayı öne sürebilmek için, sorgulayıcı ve hakimiyeti de sayın yargıçlık makamına göstermek zorunludur.

Telefon numarasının hesaba tanımlı olması, belirli dosyanın hesap sahibi tarafından yüklendiğini tek başına göstermez. Hesabın kişiye ait olması, olay anındaki kullanıcıyı her durumda kesinleştirmez. Dosyanın cihazda bulunması ise tek başına çocuğa ait olduğunun bilindiğini veya başkasına gönderildiğini kanıtlamaz. Savunmanın gerçek gücü, bu halkaların hangisinin eksik olduğunu somut olarak gösterebilmesinden doğar.

• Bu halkalardan birinin bulunması diğer bütün halkaları otomatik olarak ispatlamaz. Tabii uygulamada bu etkin savunmayı öne sürebilmek için, sorgulayıcı ve hakimiyeti de sayın yargıçlık makamına göstermek zorunludur.

8. IP Adresi, CGNAT ve Kaynak Port Neden Hayati Önemdedir?

Abone başka, kullanıcı başka olabilir

Bir internet aboneliği;

• aile bireyleri,
• çalışanlar,
• öğrenciler,
• misafirler,
• iş yeri personeli,
• otel müşterileri,
• ortak konut sakinleri

tarafından kullanılabilir.

Bu nedenle aboneliğin adına kayıtlı olduğu kişinin, internet üzerinden gerçekleştirilen her işlemin faili sayılması mümkün değildir.

CGNAT sisteminde IP tek başına yeterli olmayabilir

CGNAT sistemlerinde aynı dış IP adresi aynı anda çok sayıda abone tarafından kullanılabilir. Belirli kullanıcıya ulaşabilmek için çoğu zaman şunların birlikte bulunması gerekir:

• IP adresi,
• kesin tarih,
• saniye hassasiyetinde saat,
• kaynak port,
• saat dilimi,
• servis sağlayıcının NAT eşleştirme kayıtları.

Kaynak port bilgisi bulunmuyorsa, aynı IP’yi kullanan aboneler arasında kesin ayrım yapılamayabilir.

IP coğrafi konumu suç yerini kesin göstermez

IP sorgulama servisleri çoğu zaman servis sağlayıcının merkezini, veri merkezini veya yaklaşık bölgesini gösterir. Network altyapısının bulunduğu şehir ile kullanıcının bulunduğu yer aynı olmayabilir. Bu nedenle yalnızca IP coğrafi sorgusundan hareketle;

• suç yerinin,
• cihazın bulunduğu konumun,
• failin fiziksel olarak bulunduğu şehrin

kesinleştirilmesi teknik açıdan sakıncalıdır.

Bu mesele özellikle İzmir, Muğla, Bodrum, Marmaris, Antalya, Balıkesir ve Aydın gibi yazlık konut, otel, marina, öğrenci evi ve ortak internet kullanımının yoğun olduğu bölgelerde daha da önem kazanmaktadır.

9. Zaman Damgası ve UTC–Türkiye Saati Hatası

Yabancı platformların raporlarında zaman bilgisi sıklıkla UTC olarak tutulur. Türkiye ise UTC+3 zaman dilimindedir. Şu sorular mutlaka cevaplandırılmalıdır:

• Rapordaki saat UTC midir?
• Kolluk tutanağı bu saati Türkiye saatine çevirmiş midir?
• Dönüşüm iki kez yapılmış olabilir mi?
• Cihazın sistem saati doğru mudur?
• Yaz saati uygulaması yanlış hesaplanmış mıdır?
• ISP kayıtları hangi saat dilimindedir?
• Discord veya diğer platform kayıtları milisaniye hassasiyetinde midir?

Yanlış saat dönüşümü, IP eşleştirmesinin tamamen başka bir aboneye yapılmasına neden olabilir. Birkaç dakikalık fark dahi CGNAT sistemlerinde sonuç değiştirici olabilir.

10. Hash Değeri Nedir ve Neden Dosya Sayısından Daha Önemlidir?

Hash, dijital dosyanın parmak izi gibi çalışan matematiksel bir değerdir. Aynı dosyanın adı değiştirilse bile içeriği aynı kaldığı sürece hash değeri çoğu zaman aynı kalır. Bir soruşturma dosyasında sekiz rapor bulunması, mutlaka sekiz farklı görüntü bulunduğu anlamına gelmez. Aynı dosya;

• farklı zamanlarda,
• farklı mesajlarda,
• platformun farklı sistem kayıtlarında,
• aynı hesabın farklı oturumlarında

birden fazla kez raporlanmış olabilir.

Bu nedenle savunma rapor sayısını değil, benzersiz hash sayısını belirlemelidir. Aynı hash değerine sahip bildirimler ayrı içerik veya ayrı suç sayılmamalıdır. Tekrarlanan raporlar;

• suç sayısını,
• içerik yoğunluğunu,
• temel cezanın miktarını,
• zincirleme suç değerlendirmesini

yapay biçimde artırmamalıdır.

11. Adli Bilişim İncelemesinde Mutlaka Araştırılması Gereken Hususlar

Dijital materyal incelemesi yalnızca “uygunsuz görüntü bulundu” cümlesinden ibaret olmamalıdır.

• Cihaz kime aittir?
• Cihazı kimler kullanmaktadır?
• Birden fazla kullanıcı profili var mıdır?
• Cihaz ikinci el midir?
• Önceki kullanıcıya ait veriler bulunabilir mi?
• Cihaz ortak aile bilgisayarı mıdır?
• Telefon veya bilgisayar başka kişilerce kullanılmış mıdır?

Cihazın aidiyeti

• Dosya normal kullanıcı klasöründe mi?
• Uygulama önbelleğinde mi?
• Thumbnail klasöründe mi?
• Silinmiş alanda mı?
• Geri dönüşüm kutusunda mı?
• Bulut yedeğinde mi?
• WhatsApp veya Telegram otomatik indirme klasöründe mi?
• Tarayıcı cache alanında mı?
• Kullanıcı tarafından oluşturulmuş özel klasörde mi?

Kullanıcı davranışı

• Dosya açılmış mı?
• Kaç kez açılmış?
• Başka klasöre taşınmış mı?
• Yeniden adlandırılmış mı?
• Düzenlenmiş mi?
• Sıkıştırılmış mı?
• Üçüncü kişiye gönderilmiş mi?
• Dosyanın kopyaları oluşturulmuş mu?
• Silinme tarihi ile öğrenme tarihi arasında bağlantı var mı?

Dosyanın konumu

• Arama ve el koyma kararı usulüne uygun mu?
• Hangi cihazlara el konulduğu tutanakta açık mı?
• Adli imaj ne zaman alındı?
• Yazma engelleyici kullanıldı mı?
• Orijinal cihaz ve adli imaj hashleri kaydedildi mi?
• İnceleme hangi yazılım ve sürümle yapıldı?
• İnceleme sırasında veride değişiklik oluştu mu?
• Savunmaya imaj veya inceleme olanağı tanındı mı?
• Bilirkişi raporunun ekleri dosyada mevcut mu?

Dijital materyallerin aranması, kopyalanması ve bunlara el konulması bakımından CMK 134; delillerin duruşmada tartışılması bakımından CMK 217 önem taşır. Güncel metin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yer almaktadır.

12. Cache, Thumbnail ve Silinmiş Alan Her Zaman Bilinçli Bulundurma mıdır?

Hayır. Ancak bunlar her zaman önemsiz de değildir.

Cache yani önbellek

Uygulamalar görüntüleri hızlı gösterebilmek için bazı verileri kullanıcıdan ayrıca onay almadan önbelleğe kaydedebilir. Dosyanın yalnızca cache alanında bulunması durumunda;

• kullanıcının dosyayı görüp görmediği,
• cache’in otomatik oluşup oluşmadığı,
• kullanıcının bu alana erişim ve tasarruf imkânı,
• dosyanın başka bir yerde bulunup bulunmadığı

araştırılmalıdır.

Thumbnail yani küçük resim

Thumbnail, orijinal görüntünün küçük ön izlemesidir. Cihaz, daha önce açılan veya senkronize edilen içerik için otomatik thumbnail oluşturabilir. Yalnızca thumbnail bulunması, orijinal dosyanın hâlen cihazda tutulduğunu veya kullanıcının onu bilinçli olarak arşivlediğini otomatik olarak göstermez.

Silinmiş alanda bulunan dosya iki yönde değerlendirilebilir:

• Dosyanın daha önce cihazda bulunduğunu gösterebilir.
• Kullanıcının içeriği saklamaya devam etmediğini veya fark ettiğinde sildiğini gösterebilir.

Silme davranışının anlamı bağlama göre belirlenir. Suçu gizlemek amacıyla silme ile içeriği fark ettiği anda kaldırma aynı değildir. Savunmada dosyanın konumu, oluşturulma tarihi, son erişim tarihi, silinme zamanı ve kullanıcı hareketleri birlikte incelenmelidir.

Dijital Delil Bağlantılarında Temel İnceleme Soruları

İncelenecek bağlantı	Sorulması gereken temel soru
Kişi – Hesap	Hesabı olay tarihinde fiilen kim kullanıyordu?
Hesap – Oturum	Bildirime konu oturum gerçekten şüpheli veya sanığa mı aitti?
Oturum – IP	IP kaydı; tarih, saat ve kaynak port bilgileriyle doğrulanmış mı?
IP – Abone	İnternet abonesi ile fiilî kullanıcı aynı kişi mi?
Hesap – Cihaz	Bildirime konu işlem veya yükleme hangi cihazdan yapılmış?
Cihaz – Dosya	Dosyanın kendisi veya hash eşleşmesi cihazda bulunmuş mu?
Dosya – İçerik	İncelenen dosya, platform raporunda bildirilen dosyayla aynı mı?
İçerik – Bilgi	Kullanıcı, dosyanın çocukların kullanıldığı müstehcen içerik olduğunu biliyor mu?
Eylem – Erişim	Dosya yalnızca saklanmış mı, belirli bir kişiye mi gönderilmiş, yoksa kamuya mı açılmış?
Delil – Bütünlük	Verinin ilk elde edilmesinden bilirkişi incelemesine kadar delil zinciri korunmuş mu?

13. Bilirkişi Raporu ve Uzman Mütalaası Neden Belirleyicidir?

TCK 226 dosyaları yalnızca hukuk bilgisiyle yürütülemeyecek ölçüde teknikleşmiştir. Etkin bir savunmada en az üç farklı okuma gerekir:

1. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi okuması,
2. adli bilişim ve platform mimarisi okuması,
3. SSÇ dosyalarında çocuk gelişimi ve sosyal inceleme okuması.

CMK 67/6 kapsamında Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık ve müdafii bilimsel mütalaa alabilir. Savunma tarafından sunulan uzman mütalaası mahkemenin bilirkişi raporunun yerine otomatik olarak geçmez; ancak rapordaki eksiklikleri görünür hâle getirir ve yeni bilirkişi incelemesine temel oluşturabilir.

• Hesap sahibini belirli yüklemeye bağlayan teknik veri var mı?
• IP ve port kaydı yeterli mi?
• Bildirilen dosyalar gerçekten cihazda bulunmuş mu?
• Dosya sayısı ile benzersiz hash sayısı aynı mı?
• İçerikler kullanıcı tarafından mı yoksa uygulama tarafından mı kaydedilmiş?
• Sunucu veya grubun erişim izinleri nasıl?
• Dosya üçüncü kişilerce görüntülenmiş mi?
• Zaman damgaları doğru çevrilmiş mi?
• Adli imajın bütünlüğü korunmuş mu?
• Bilirkişi raporu teknik bulgudan hukuki sonuca atlamış mı?

14. “Müstehcenlik Tespiti” ile Ceza Sorumluluğu Aynı Şey Değildir

Bir kurul veya bilirkişi, görüntünün müstehcen olduğunu ve görüntüde çocuk kullanıldığını değerlendirebilir. Ancak bu rapor;

• görüntüyü kimin yüklediğini,
• yükleyen kişinin çocuk unsurunu bildiğini,
• hesabı olay anında kimin kullandığını,
• dosyanın başkalarına açıldığını,
• içeriğin üretimine sanığın katıldığını

tespit etmiş olmaz.

İçerik değerlendirmesi ile failin kastı birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıca kurulun incelediği görüntülerin, NCMEC veya CRC raporundaki bütün dosyalarla hash bazında eşleştirilmesi gerekir. Örneğin dosyada çok sayıda ihbar bulunmasına rağmen kurula daha az sayıda görüntü gönderilmişse şu soru ortaya çıkar:

15. TCK 226’da Kast Nasıl İspatlanır?

TCK 226/3 kapsamındaki bulundurma ve depolama fiilleri kasten işlenebilir. Şüphelinin yalnızca dosya üzerinde teknik tasarrufunun bulunması değil, dosyanın suç oluşturan niteliğini bilmesi de araştırılmalıdır.

Hukuki hata ile maddi hata ayrımı

“Bunun suç olduğunu bilmiyordum” savunması kural olarak yeterli değildir. TCK 4 gereğince ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılmaz.

• Görüntüdeki kişinin çocuk olduğunu bilmeme,
• dosyanın içeriğini hiç görmeme,
• dosyanın otomatik indirilmesi,
• çok sayıda dosya içinde fark edilmeden gelmesi,
• ön izlemenin içeriği anlaşılır kılmaması

TCK 30/1 kapsamında maddi unsur hatası yönünden tartışılabilir. Ancak bu savunma soyut biçimde yapılmamalıdır. Dosyanın açık adı, görüntünün niteliği, yaş görünümü, kaç kez açıldığı, klasör yapısı ve kullanıcı hareketleri savunmayla uyumlu olmalıdır.

Savcılık veya mahkeme kastı şu verilerden çıkarmaya çalışabilir:

• Açıkça çocuk yaşını gösteren dosya adı,
• özel klasörleme,
• çok sayıda benzer içerik,
• tekrarlanan indirme,
• arama geçmişi,
• paylaşma veya yeniden gönderme,
• dosyayı gizleme,
• şifreli arşiv,
• farklı cihazlarda eş kopyalar.

Savunma ise şu olgulara dayanabilir:

• Otomatik indirme,
• tek veya sınırlı içerik,
• kısa süreli bulunma,
• açılmama,
• önbellek veya thumbnail konumu,
• kullanıcının fark ettiğinde silmesi,
• cihazın ortak veya ikinci el olması,
• arama geçmişi ve kullanıcı davranışıyla uyumsuzluk,
• dosyanın cihazda hiç bulunmaması.

Her dosyada kast ayrı kurulmalıdır. “Hesap onundur, o hâlde bütün içerikleri bilmektedir” şeklindeki varsayım ceza muhakemesinde yeterli olmamalıdır.

16. Suça Sürüklenen Çocuk Bakımından Savunma Nasıl Değişir? -18 Yaş Yargılaması

Fiil tarihinde on beş yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çocuk bakımından, somut suç tipi yönünden TCK 31/3 hükümleri değerlendirilir. Lehe kanun karşılaştırması saklı olmak üzere verilecek cezada yaş küçüklüğü indirimi uygulanır.Fiil tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış kişi bakımından çocuk ceza adaleti ilkeleri uygulanır. Sanığın yargılama sırasında yetişkin olması, suç tarihindeki çocuk statüsünü ortadan kaldırmaz.

TCK 226/3’ün ikinci cümlesindeki iki yıllık alt sınır esas alındığında:

• Temel ceza: 2 yıl,
• TCK 31/3 sonrası: 1 yıl 4 ay,
• TCK 62’nin uygulanması hâlinde: yaklaşık 1 yıl 1 ay 10 gün

sonucuna ulaşılabilir. Bu hesap otomatik sonuç değildir. Temel cezanın alt sınırdan belirlenmesi ve TCK 62’nin uygulanması gerekir.

HAGB neden SSÇ dosyalarında daha ulaşılabilir olabilir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, beraat değildir. Mahkeme suçun işlendiği kanaatine varır ve bir mahkûmiyet hükmü kurar; fakat kanuni koşulların oluşması hâlinde hükmün açıklanmasını geri bırakır. CMK 231 uyarınca sonuç hapis cezasının iki yıl veya daha az olması, daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet ve yeniden suç işlemeyeceği kanaati gibi koşullar değerlendirilir.

SSÇ dosyalarında yaş küçüklüğü indirimi, sonuç cezanın iki yıllık sınırın altına inmesini kolaylaştırabilir. Ancak “çocuksa HAGB mutlaka verilir” şeklinde bir kural yoktur.

Mahkeme;

• çocuğun geçmişini,
• olaydan sonraki davranışlarını,
• eğitim durumunu,
• sosyal çevresini,
• yeniden suç işleme riskini,
• pişmanlığını,
• kişilik özelliklerini

değerlendirir.

Hukuk büromuz tarafından takip edilen, kimlik ve dosya bilgileri tamamen anonim tutulan benzer dosyalarda HAGB ile sonuçlanan yargılamalar olmuştur. Bu sonuçlarda yalnızca yaş küçüklüğü değil; fiilin yayınlama değil bulundurma sınırında kalması, tek veya sınırlı içerik bulunması, sabıka olmaması, sosyal inceleme verileri ve olay sonrası olumlu gelişim birlikte etkili olmuştur. Geçmişte alınan bir HAGB kararı başka dosyada sonuç garantisi oluşturmaz. Her dosya kendi delilleriyle değerlendirilir.

Hapis cezasının ertelenmesi

Fiil tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış kişiler bakımından TCK 51’deki erteleme üst sınırı üç yıldır. HAGB koşulları oluşmazsa veya mahkeme HAGB uygulamazsa, sonuç cezanın üç yıl veya altında kalması hâlinde erteleme ayrıca değerlendirilmelidir.

Hukuk büromuz tarafından takip edilen, kimlik ve dosya bilgileri tamamen anonim tutulan benzer dosyalarda HAGB ile sonuçlanan yargılamalar olmuştur. Bu sonuçlarda yalnızca yaş küçüklüğü değil; fiilin yayınlama değil bulundurma sınırında kalması, tek veya sınırlı içerik bulunması, sabıka olmaması, sosyal inceleme verileri ve olay sonrası olumlu gelişim birlikte etkili olmuştur.

Sonuç ceza bir yıl veya daha az olursa ve diğer koşullar gerçekleşirse TCK 50 gündeme gelebilir. Fiili işlerken on sekiz yaşını doldurmamış ve daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişiler yönünden TCK 50/3 özel önem taşır.

TCK 226/3 ikinci cümlenin normal alt sınır hesabında sonuç ceza genellikle bir yılın biraz üzerinde kalmaktadır. Bu nedenle TCK 50 her dosyada kendiliğinden uygulanabilir değildir.

Hak yoksunluğu ve tekerrür

• TCK 53/4 gereğince fiili işlerken on sekiz yaşını doldurmamış kişi bakımından TCK 53/1’deki hak yoksunlukları uygulanmaz.
• TCK 58/5 gereğince çocukken işlenen suç tekerrüre esas alınmaz.

Sonuç ceza bir yıl veya daha az olursa ve diğer koşullar gerçekleşirse TCK 50 gündeme gelebilir. Fiili işlerken on sekiz yaşını doldurmamış ve daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişiler yönünden TCK 50/3 özel önem taşır.

Sosyal inceleme raporunun her dosyada mutlak zorunlu olduğu yönünde genelleme yapmak doğru değildir. Ancak dijital cinsellik, ergenlik dönemi, akran etkisi ve platform kullanım alışkanlıklarının tartışıldığı bir dosyada sosyal inceleme raporu son derece değerlidir. Raporda;

• çocuğun olay tarihindeki bilişsel gelişimi,
• cinsellik ve çocuk istismarı materyaline ilişkin farkındalığı,
• dijital okuryazarlığı,
• aile denetimi,
• eğitim hayatı,
• sosyal çevresi,
• olay sonrası gelişimi,
• yeniden suç işleme riski,
• destek veya danışmanlık ihtiyacı

Raporda; Çocuğun üstün yararı, damgalanmaması, yeniden topluma kazandırılması ve özgürlüğü kısıtlayıcı yaptırımın son çare olması ilkeleri 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında gözetilmelidir.

17. Beraat Hangi Durumlarda Mümkün Olabilir?

Beraat yalnızca “NCMEC raporu tek başına yeterli değildir” denilerek alınmaz. Teknik argümanın dosyadaki somut eksikliklerle buluşturulması gerekir. Beraat ihtimalini güçlendirebilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Hesap ile şüpheli arasında güvenilir bağlantı kurulamaması,
• hesabın olay tarihindeki kullanıcısının belirlenememesi,
• CGNAT sisteminde kaynak port bulunmaması,
• IP saatinin yanlış dönüştürülmesi,
• suça konu dosyanın cihazda bulunmaması,
• NCMEC dosyası ile bilirkişinin incelediği dosyanın eşleştirilememesi,
• hash değerlerinin doğrulanmaması,
• dijital imaj bütünlüğünün denetlenememesi,
• içeriklerin yalnızca otomatik cache alanında bulunması,
• dosyanın çocukların kullanıldığı içerik olduğunun kesin belirlenememesi,
• çocuk unsuruna ilişkin kastın ispatlanamaması,
• paylaşma veya yayınlama iddiasının kanal izinleriyle desteklenmemesi,
• bilirkişi raporunun varsayıma dayanması,
• aynı dosyanın çok sayıda rapor gibi gösterilmesi,
• hukuka aykırı arama, el koyma veya inceleme işlemi.

Hukuk büromuzun, özellikle Avukat ÖNAL’ın takip ettiği, ayrıntıları anonimleştirilmiş bazı dosyalarda beraat kararlarına ulaşılmıştır. Bu dosyalarda sonuç, yalnızca genel bir “hesap bana ait değil” savunmasından doğmamıştır. Beraat kararının merkezinde çoğunlukla;

• cihaz incelemesindeki eksiklik,
• IP–port yetersizliği,
• hesap sahibi ile fiilî kullanıcı ayrımı,
• hash ve dosya eşleştirmesi,
• kastın ispatlanamaması,
• paylaşma iddiasının teknik olarak doğrulanmaması

bulunmuştur. Beraat alınan dosyaların teknik gerekçesi açıklanmadan yalnızca “başka dosyada beraat verildi” denilmesi etkili savunma oluşturmaz. Ceza yargılamasında emsal sonuçtan çok, o sonuca götüren maddi ve teknik benzerlik önemlidir.

18. Paylaşma Kabul Edilirse Ceza Neden Ağırlaşabilir?

Dijital dosyalarda en tehlikeli nitelendirme hatalarından biri, kişisel depolamanın kamuya açık yayın gibi değerlendirilmesidir.Fiil TCK 226/3’ün ikinci cümlesinde kalsa bile mahkeme;

• kişi sayısını,
• paylaşımın süresini,
• içeriğin sayısını,
• yayılma kapasitesini,
• failin amacını,
• meydana gelen tehlikenin ağırlığını

değerlendirerek temel cezayı iki yıllık alt sınırdan uzaklaştırabilir.

Bu nedenle “aynı madde uygulanıyor, ceza değişmez” düşüncesi doğru değildir. Bir kişisel arşiv iddiası ile çok üyeli gruba gönderme aynı temel ceza sonucunu doğurmayabilir.  Paylaşımın internet yoluyla belirsiz sayıda kişinin erişimine açıldığı kabul edilirse TCK 226/5 gündeme gelebilir. Bu durumda ceza aralığı altı yıldan on yıla çıkar.

Zincirleme suç riski

Ayrı tarihlerde, ayrı alıcılara veya ayrı gruplara yapılan birden çok gönderim, somut koşullara göre TCK 43 kapsamında zincirleme suç tartışmasına yol açabilir.

TCK 226/5’e geçiş riski

• aynı oturum içinde,
• kısa zaman aralığında,
• tek yükleme paketi olarak,
• aynı hesap ve aynı alan üzerinde,
• aynı suç işleme kararı kapsamında

gerçekleşen işlemlerin ayrı suç olarak kabul edilmesine karşı çıkılabilir. Aynı hash değerine sahip tekrar bildirimleri ayrıca suç saymak ise teknik olarak daha da sorunludur.

19. Takip Ettiğimiz Davalardan Anonimleştirilmiş Dosya Örüntüleri / Örnekleri

Aşağıdaki örnekler belirli bir kişiye veya dosyaya ait değildir. Hukuk büromuzca görülen benzer dosya türlerinden çıkarılan anonimleştirilmiş savunma örüntüleridir.

Dava Örnek 1: Özel sunucu ve cihazda eşleşme bulunmaması

Bir dosyada hesap sahibinin yalnızca kendisinin eriştiğini söylediği özel sunucuya ilişkin platform bildirimi bulunmaktadır. Ancak;

• üye listesi getirtilmemiş,
• kanal izinleri araştırılmamış,
• kaynak port bulunamamış,
• bildirime konu hash cihazlarda tespit edilememiş,
• üçüncü kişi erişimi gösterilememiştir.

Bu tür dosyada savunma yalnızca “sunucu özeldi” dememeli; paylaşma iddiasının teknik olarak doğrulanmadığını, belirli yüklemenin faili ile hesap sahibi arasında kesintisiz delil zinciri bulunmadığını ortaya koymalıdır. Somut delil yapısına göre beraat ihtimali doğabilir.

Dava Örnek 2: Hesap aidiyeti güçlü, yayınlama delili yok

Başka bir dosyada telefon, e-posta ve kullanıcı beyanı hesabın aidiyetini desteklemektedir. Buna karşılık içeriğin üçüncü kişilere gönderildiği veya genel erişime açıldığı gösterilememiştir. Bu durumda salt inkâr yerine;

• üretim suçunun oluşmadığı,
• TCK 226/5 anlamında yayınlama bulunmadığı,
• fiilin en fazla TCK 226/3 ikinci cümle kapsamında kalabileceği,
• tek suç kabul edilmesi gerektiği,
• SSÇ indirimi ve bireyselleştirme hükümlerinin uygulanması

üzerinden kademeli savunma daha gerçekçi olabilir. Bu yapıya sahip bazı anonim dosyalarda HAGB sonucu alınabilmiştir.

Dava Örnek 3: Grup paylaşımı iddiası fakat erişim araştırması yok

Bazı soruşturmalarda rapor, dosyanın bir gruba yüklendiğini göstermekte; ancak;

• grubun kaç üyesi olduğu,
• üyelerin aktif olup olmadığı,
• dosyayı kimin gördüğü,
• grubun açık mı kapalı mı olduğu,
• davet bağlantısının niteliği

araştırılmamaktadır.

Bu durumda “grup” kelimesinden otomatik olarak “genel yayın” sonucu çıkarılamaz. Bununla birlikte birden fazla kişiye bilinçli gönderme ispatlanırsa, başkalarının kullanımına sunma ve temel cezanın yükselmesi riski vardır.

Dava Örnek 4: Otomatik indirme ve cache bulgusu

WhatsApp veya Telegram grubuna başkası tarafından gönderilen içerik, otomatik medya indirme nedeniyle cihazda bulunabilir. Dosya;

• hiç açılmamış,
• başka klasöre taşınmamış,
• yeniden gönderilmemiş,
• yalnızca uygulama cache alanında kalmışsa

bilinçli bulundurma ve kast bakımından ciddi tartışma doğar.

20. İzmir, Balıkesir, Bursa, Aydın, Muğla ve Antalya’da Bölgesel Savunma Dinamikleri

Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ülke genelinde aynıdır. “İzmir’de başka, Bursa’da başka ceza uygulanır” şeklinde bir hukuk düzeni bulunmamaktadır. Buna karşılık bölgenin yaşam, internet kullanımı ve dijital cihaz paylaşımı özellikleri somut savunmayı etkileyebilir.

20.1 İzmir NCMEC ve TCK 226 savunması

İzmir’de öğrenci evleri, ortak konutlar, kalabalık aileler, iş yerleri, kafeler ve ortak kablosuz ağlar hesap sahibi–abone–fiilî kullanıcı ayrımını önemli hâle getirmektedir. Bu konuda benzer mahiyette çok fazla da beraat aldığımız dosya aldığını ifade edebiliriz.

İzmir TCK 226 ve NCMEC dosyalarında;

• ortak modem kullanımı,
• birden fazla bağlı cihaz,
• öğrenci yurdu veya paylaşımlı konut,
• ikinci el telefon ve bilgisayar,
• aynı ailede ortak hat ve cihaz kullanımı

mutlaka araştırılmalıdır.

20.2 Bursa ve Balıkesir’de dijital materyal savunması

Bursa ve Balıkesir’de aile konutlarında ortak cihaz kullanımı, iş yeri interneti, öğrenci konaklaması ve farklı ilçeler arasında kullanılan mobil hatlar önem taşıyabilir. Abonelik kaydının doğrudan fail tespiti gibi kullanılması yerine, olay anındaki cihaz ve kullanıcı verisine ulaşılmalıdır.

• ortak modem kullanımı,
• birden fazla bağlı cihaz,
• öğrenci yurdu veya paylaşımlı konut,
• ikinci el telefon ve bilgisayar,
• aynı ailede ortak hat ve cihaz kullanımı

Aydın, Kuşadası ve Didim gibi turizm ve öğrenci hareketliliğinin yüksek olduğu bölgelerde;

• otel interneti,
• apart veya pansiyon Wi-Fi ağı,
• sezonluk çalışanların ortak bağlantısı,
• yabancı hatlar,
• paylaşımlı lojmanlar

IP tespitinin yorumlanmasını güçleştirebilir. Bu dosyalarda yalnızca dış IP adresine dayanılması son derece risklidir.

20.3 Muğla, Bodrum ve Marmaris NCMEC dosyaları

Muğla, Bodrum ve Marmaris’te sezonluk konutlar, villalar, marinalar, oteller, apartlar ve çalışan lojmanları nedeniyle tek internet bağlantısını çok sayıda kişi kullanabilir. Bodrum TCK 226 veya Marmaris NCMEC soruşturmasında özellikle;

• olay tarihinde konutta kimlerin bulunduğu,
• internet şifresinin kimlerde olduğu,
• otel veya iş yeri ağının kayıt tutup tutmadığı,
• yabancı misafir ve çalışanların erişimi,
• cihazın ortak veya ikinci el olup olmadığı,
• mobil hat dolaşım bilgileri

Bodrum TCK 226 veya Marmaris NCMEC soruşturmasında özellikle; Ancak “Wi-Fi’ye başkaları da bağlanıyordu” şeklindeki soyut bir savunma yeterli değildir. DHCP kayıtları, modem cihaz listesi, tanık beyanı, cihaz MAC adresleri ve olay tarihindeki fiilî kullanım bilgileriyle desteklenmelidir.

20.4 Antalya siber suç ve TCK 226 dosyaları

Antalya’da yoğun turizm, uluslararası misafir trafiği, otel ağları, personel lojmanları ve çok kullanıcılı internet bağlantıları IP-abone eşleştirmesinin dikkatle yapılmasını gerektirir. Antalya’daki Discord, Telegram veya Instagram kaynaklı bir dosyada, servis sağlayıcının kayıtları kadar otelin veya işletmenin yerel ağ kayıtları da önemli olabilir.

21. İlk İfadede Yapılan Hatalar Dosyanın Yönünü Değiştirebilir

Antalya’da yoğun turizm, uluslararası misafir trafiği, otel ağları, personel lojmanları ve çok kullanıcılı internet bağlantıları IP-abone eşleştirmesinin dikkatle yapılmasını gerektirir. Antalya’daki Discord, Telegram veya Instagram kaynaklı bir dosyada, servis sağlayıcının kayıtları kadar otelin veya işletmenin yerel ağ kayıtları da önemli olabilir.

Bu kelimelerin günlük dildeki anlamı ile ceza hukukundaki anlamı aynı olmayabilir. Örneğin kişi, yalnızca kendisinin eriştiği özel sunucuya dosya koymuşsa “paylaştım” demesi soruşturma makamınca üçüncü kişilere gönderme şeklinde anlaşılabilir.

İfade öncesinde şu ayrımlar açıklaştırılmalıdır:

• Dosya nereye yüklendi?
• Alanın başka üyesi var mıydı?
• Kimler erişebiliyordu?
• Dosya başka kişiye gönderildi mi?
• Kullanıcı içeriği açıp gördü mü?
• Dosyanın çocuklara ait olduğunu biliyor muydu?
• Hesabı olay anında başka biri kullanabilir miydi?
• Olayda kullanılan cihaz hangisiydi?

Savunma gerçeğe aykırı biçimde kurgulanmamalıdır. Ancak günlük dilde kullanılan belirsiz ifadeler de teknik gerçekliğin yerine geçirilmemelidir.

22. Soruşturma Başladığında Neler Yapılmamalıdır?

NCMEC veya CRC ihbarı öğrenildiğinde panikle;

• telefonu sıfırlamak,
• hesabı silmek,
• mesajları topluca temizlemek,
• cihazı elden çıkarmak,
• dosyaları başka cihaza taşımak,
• suç konusu olabilecek içeriği avukata WhatsApp üzerinden göndermek,
• arkadaşlardan raporu araştırmalarını istemek

ciddi risk yaratabilir.

Özellikle suç konusu olabilecek materyalin üçüncü kişiye yeniden gönderilmesi yeni bir hukuki tartışmaya yol açabilir. Doğru yöntem;

1. içeriği yaymamak,
2. cihazda kontrolsüz işlem yapmamak,
3. dosyayı tekrar tekrar açmamak,
4. bir ceza hukuku müdafiine başvurmak,
5. gerekiyorsa adli bilişim uzmanı gözetiminde inceleme yaptırmak,
6. resmî delilin dosyadan temin edilmesini istemektir.

23. Etkin Savunma İçin Mahkemeden İstenebilecek Araştırmalar

1. NCMEC veya CRC raporunun bütün eklerinin getirtilmesi.
2. Platform tarafından iletilen orijinal elektronik kayıtların temini.
3. Her dosyanın hash değerinin belirlenmesi.
4. Tekrarlanan hashlerin ayrıştırılması.
5. Rapor sayısı ile benzersiz dosya sayısının ayrı gösterilmesi.
6. Dosyaların yerel bilirkişi incelemesine gönderilen örneklerle eşleştirilmesi.
7. Platformdaki sunucu, kanal veya grup üyelerinin belirlenmesi.
8. Olay tarihindeki erişim izinlerinin araştırılması.
9. Davet bağlantısının niteliğinin tespiti.
10. Üçüncü kişi görüntüleme veya indirme kayıtlarının sorulması.
11. IP, tarih, saat ve kaynak port kayıtlarının birlikte istenmesi.
12. Saat bilgilerinin UTC’den Türkiye saatine doğru çevrilip çevrilmediğinin denetlenmesi.
13. Olayda kullanılan cihazın belirlenmesi.
14. El konulan cihazlarda bildirime konu hashlerin aranması.
15. Discord, Telegram, WhatsApp veya Instagram uygulama kayıtlarının incelenmesi.
16. Dosyanın kullanıcı klasörü, cache, thumbnail veya silinmiş alanda bulunup bulunmadığının açıklanması.
17. Arama ve el koyma işlemlerinin CMK 134’e uygunluğunun denetlenmesi.
18. Adli imajların hash bütünlüğünün kontrol edilmesi.
19. Bilirkişi raporunun bütün teknik eklerinin savunmaya verilmesi.
20. Gerekirse yeni bilirkişi heyeti atanması.
21. Savunma uzmanının duruşmada dinlenmesi.
22. SSÇ bakımından sosyal inceleme raporu alınması.
23. Mahkeme daha ağır bir hukuki nitelendirme düşünüyorsa CMK 226 uyarınca ek savunma hakkı verilmesi.

24. TCK 226 Dosyalarında Kademeli Savunma Nasıl Kurulur?

Profesyonel bir savunma yalnızca tek sonuca bağlanmamalıdır. Talepler birbirini takip eden kademeler hâlinde kurulabilir.

• Fail tespit edilememiştir.
• Hesap aidiyeti belirli yüklemeyi kanıtlamamaktadır.
• Kaynak port yoktur.
• Dosya cihazda bulunmamıştır.
• Kast ispatlanamamıştır.
• Delil zinciri eksiktir.
• İncelenen dosyalar eşleştirilememiştir.

Mahkeme bir fiilin gerçekleştiği kanaatindeyse, mevcut bir internet dosyasının indirilmesi veya özel alana yüklenmesinin üretimde çocuk kullanma olmadığı savunulur.

İkinci kademe: Üretim suçunun reddi

Üçüncü kişi erişimi, üye sayısı, kanal izinleri ve genel erişim kanıtlanmamışsa TCK 226/5 uygulanamaz.

Dördüncü kademe: Fiilin yalnızca bulundurma sınırında kabulü

Mahkûmiyet ihtimalinde fiilin en fazla TCK 226/3’ün ikinci cümlesindeki bulundurma veya depolama kapsamında kaldığı savunulur.

Üçüncü kademe: Yayınlama suçunun reddi

Aynı oturum, aynı hesap, aynı alan ve kısa zaman dilimindeki yüklemeler tek suç kabul edilmelidir. Aynı hash değerine sahip tekrar bildirimleri ayrı suç sayılamaz.

Altıncı kademe: SSÇ ve bireyselleştirme hükümleri

• TCK 31/3,
• TCK 62,
• CMK 231 kapsamında HAGB,
• TCK 51 kapsamında erteleme,
• koşulları varsa TCK 50,
• TCK 53/4,
• TCK 58/5

ayrı ayrı talep edilmelidir.

25. Uygulamada Bize Sık Sorulan Sorular

1. NCMEC raporu gelirse mutlaka dava açılır mı?

Hayır. Rapor soruşturmayı başlatabilir; ancak ek araştırma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi de mümkündür. Hesap, cihaz, IP, içerik ve kast bağlantısının kurulması gerekir.

2. NCMEC raporu tek başına mahkûmiyet için yeterli midir?

Kural olarak raporun yerel ve denetlenebilir delillerle desteklenmesi gerekir. Raporun içeriği, platformun inceleme yöntemi, IP-port bilgisi, cihaz bulgusu ve hash eşleştirmesi önemlidir.

3. Discord’a (Whatsapp ve Telegram’a da) dosya yüklemek paylaşmak mıdır?

Her durumda değil. Dosyanın yalnızca kullanıcının eriştiği özel alana mı, kapalı gruba mı, yoksa herkese açık sunucuya mı yüklendiği araştırılmalıdır. Bununla birlikte özel alandaki bilinçli saklama da bulundurma suçunu gündeme getirebilir.

4. Discord’a (Whatsapp ve Telegram’a da) dosya yüklemek paylaşmak mıdır? – Alternatif cevabımız;

Her bireysel gönderim otomatik olarak internet yoluyla genel yayın sayılmaz. Ancak başkasının kullanımına sunma hareketi TCK 226/3’ün ikinci cümlesi kapsamında değerlendirilebilir. Gönderimin kapsamı ve alıcı sayısı temel ceza üzerinde etkili olabilir.

5. IP adresi fail tespiti için yeterli midir?

Hayır. Bulut ortamında tutulan bir dosya yerel cihazda kalmamış olabilir. Ancak cihazda hiçbir iz bulunmaması, diğer teknik eksikliklerle birlikte savunma bakımından önemli olabilir. Özellikle CGNAT sisteminde kaynak port, kesin zaman ve NAT eşleştirme kaydı gerekebilir. Ayrıca internet abonesi ile fiilî kullanıcı aynı kişi olmayabilir.

6. Telefon hattı babanın veya annenin adına kayıtlıysa sorumluluk kime aittir?

Hat sahibinin kimliği yalnızca abonelik bilgisidir. Hattı ve hesabı olay tarihinde fiilen kimin kullandığı ayrıca araştırılmalıdır.

7. Cache klasöründeki dosya suç oluşturur mu?

Dosyanın otomatik olarak mı oluştuğu, kullanıcının içeriği bilip bilmediği ve üzerinde bilinçli tasarrufu bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Yalnızca cache kaydı her durumda bilinçli bulundurmayı kanıtlamaz.

8. SSÇ dosyasında HAGB verilmesi mümkün müdür?

Kanuni koşulları oluşursa mümkündür. Yaş küçüklüğü indirimi sonuç cezanın iki yılın altına inmesini kolaylaştırabilir. Ancak HAGB otomatik değildir ve mahkemenin bireyselleştirme değerlendirmesine bağlıdır.

9. SSÇ dosyasında beraat mümkün müdür?

Elbette mümkündür. Çocuk olmak yalnızca indirim nedeni değildir; suçun unsurları ve fail bağlantısı ispatlanmamışsa beraat kararı verilmesi gerekir.

10.  Savunma bilirkişi raporu alabilir mi? Uzman teknik raporun faydası olur mu?

Evet. CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa alınabilir. Özellikle dijital imaj, hash, IP-port, zaman damgası, cache ve platform erişim izinleri hakkında bağımsız adli bilişim mütalaası etkili olabilir.

26. Dijital Delil Bağlantılarında Temel İnceleme Soruları

İncelenecek bağlantı	Sorulması gereken temel soru
Kişi – Hesap	Hesabı olay tarihinde fiilen kim kullanıyordu?
Hesap – Oturum	Bildirime konu oturum gerçekten şüpheli veya sanığa mı aitti?
Oturum – IP	IP kaydı; tarih, saat ve kaynak port bilgileriyle doğrulanmış mı?
IP – Abone	İnternet abonesi ile fiilî kullanıcı aynı kişi mi?
Hesap – Cihaz	Bildirime konu işlem veya yükleme hangi cihazdan yapılmış?
Cihaz – Dosya	Dosyanın kendisi veya hash eşleşmesi cihazda bulunmuş mu?
Dosya – İçerik	İncelenen dosya, platform raporunda bildirilen dosyayla aynı mı?
İçerik – Bilgi	Kullanıcı, dosyanın çocukların kullanıldığı müstehcen içerik olduğunu biliyor mu?
Eylem – Erişim	Dosya yalnızca saklanmış mı, belirli bir kişiye mi gönderilmiş, yoksa kamuya mı açılmış?
Delil – Bütünlük	Verinin ilk elde edilmesinden bilirkişi incelemesine kadar delil zinciri korunmuş mu?

Nihai; NCMEC ve Discord Dosyalarında Savunma Bir Dijital Okuma İşidir

Discord, Telegram, WhatsApp ve Instagram kaynaklı TCK 226 dosyalarında en büyük hata, bütün dijital hareketleri “paylaşma” kelimesi altında toplamaktır.

• özel alanda saklama,
• otomatik cache,
• bulut yedeği,
• bir kişiye gönderme,
• kapalı gruba sunma,
• herkese açık yayın,
• üretime katılma

birbirinden farklı eylemlerdir…

Hukuk büromuzca, özellikle Avukat Orhan ÖNAL tarafından aktif olarak İzmir başta olmak üzere Balıkesir, Bursa, Aydın, Muğla, Bodrum, Marmaris ve Antalya bağlantılı benzer nitelikteki dosyalarda; NCMEC ve CRC raporlarının teknik yapısı, Discord, Whatsapp, Telegram, Instagram ve diğer platformlardaki erişim izinleri, IP–CGNAT–port kayıtları, hash değerleri ve dijital materyal incelemeleri birlikte değerlendirilmektedir.

Anonimleştirilmiş yani sahadan edindiğimiz benzer dosyalarda beraat, HAGB ve daha hafif hukuki vasıflandırma sonuçları elde edilmiş olmakla birlikte, hiçbir geçmiş karar başka bir dosya bakımından garanti oluşturmaz. Sonucu belirleyen, teknik eksikliğin doğru tespit edilmesi ve hukuki savunmayla birleşmesidir.

Bu nedenle NCMEC, CRC, Discord, Telegram, WhatsApp veya Instagram kaynaklı bir TCK 226 soruşturmasında savunma yalnızca kanun maddesini aktaran genel bir dilekçeden ibaret olmamalıdır. Dosya, dijital olay yeri gibi okunmalıdır, dosyanın delil anatomisi masaya yatırılmalıdır.

27. Depolama–Paylaşma–Yayınlama Ayrımının Ceza Üzerindeki Etkisi

Dijital hareket	Muhtemel hukuki nitelendirme	Muhtemel ceza riski
Yalnızca kullanıcının erişebildiği özel dijital alanda bilinçli saklama	TCK 226/3’ün ikinci cümlesi kapsamında bulundurma veya depolama	2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
Bir kişiye veya sınırlı sayıdaki kişiye bilinçli gönderme	Somut olayın özelliklerine göre TCK 226/3’ün ikinci cümlesindeki “başkalarının kullanımına sunma”	2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası; paylaşımın kapsamına göre temel ceza alt sınırdan uzaklaştırılabilir
Çok sayıda veya belirsiz kişinin erişimine açık paylaşım	TCK 226/5 kapsamında basın ve yayın yoluyla yayınlama veya yayınlanmasına aracılık etme	6 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
Çocuk kullanılarak yeni müstehcen içerik üretilmesi	TCK 226/3’ün birinci cümlesi kapsamında müstehcen ürünlerin üretiminde çocuk kullanılması	5 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
Ayrı zamanlarda tekrarlanan gönderim veya paylaşımlar	Koşulları varsa TCK 43 kapsamında zincirleme suç	Belirlenen cezada dörtte birden dörtte üçe kadar artırım riski
İçeriğin ticari amaçla veya geniş çapta dolaşıma sokulması	TCK 61 uyarınca temel cezanın belirlenmesi ve somut olaya göre başka suç hükümlerinin değerlendirilmesi	Paylaşımın kapsamı, devamlılığı, amacı ve ulaştığı kişi sayısına göre cezanın alt sınırdan uzaklaştırılması gündeme gelebilir

Önemli not: Bu sınıflandırma otomatik değildir. Dosyanın özel alanda saklanması, bir kişiye gönderilmesi, kapalı gruba yüklenmesi ve belirsiz sayıdaki kişinin erişimine açık biçimde yayınlanması birbirinden ayrılmalıdır. Sunucu veya grubun üye sayısı, kanal izinleri, davet bağlantısının niteliği, üçüncü kişilerin erişim kayıtları ve içeriğin fiilen görüntülenip görüntülenmediği teknik olarak araştırılmadan “paylaşma” ya da “yayınlama” sonucuna varılmamalıdır.

• Avukat Orhan ÖNAL çizgisinde hazırlanan Müstehcenlik ve Çocuk Pornografisi Ceza Davaları & Soruşturmaları yazıları; tecrübeye dayalı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya stratejisi, evrak ve teknik rapor içeriğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bu hususta ve benzeri nitelikte konularda ise uzun yıllardır üzerinde çalıştığımız ancak tamamlayamadığımız “NCMEC Uygulamaları Kitabında” da detaylıca yer verilmektedir.
• Teknik ve hukuk alanında tecrübe gerektiren bu konularda telafisi imkansız hak kayıplarına uğramamak için, mutlaka avukatınıza danışmanızı şiddetle önermekteyiz.
• Benzer NCMEC’den doğan ceza davalarından gördüğümüz; her nevinden NCMEC davalarında farklı savunma argümanları geliştirilerek hareket edilmesi gerekliliğinin unutulmamasını ve mutlaka avukatınızla hareket edilerek savunma yapılmasını unutmamanızı şiddetle tavsiye ederiz.
• Aradığınız dava türü veya hukuki ihtilaf hakkında *yazılar*  bölümüne veya *NCMEC DAVALARI için* tıklayarak ya da sağ üst köşeden arama yaparak onlarca davanız hakkında dilediğinizi okuyup, araştırabilirsiniz.

  • AVUKAT DESTEĞİ

    Randevu almak için çalışma saatleri içerisinde aşağıdaki telefon aracılığı ile ulaşabilir, whatsapp hattına yazabilir (tıkla) veya aşağıdaki adrese mail atabilirsiniz. 

    Hafta içi: 09:00 – 19:00
    Cumartesi: 10:00 – 18:00

    Telefon: +90 532 282 25 23

    Gizlilik

    Gizlilik, bir avukatın ve hukuk büromuzun en önemli etik ilkelerinden biridir; 1136 sayılı Kanunda tanımlanan gizlilik ve ifşa etmeme ilkesini çok dikkatli ve hassas bir şekilde uygular. Ancak büromuz, müvekkillerinin bilgi, belge ve bilgilerini gizlilik ve bilgi sorumluluğu sınırları içinde gizli tutar ve hiçbir şekilde ve hiçbir koşulda üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşmaz.