MİRAS HUKUKU · DİJİTAL VARLIKLAR · 2026

Dijital Miras: Kripto Para ve Çevrim İçi Hesaplar Mirasçılara Nasıl Geçer?

Read this article in English →

Dijital miras; kripto para, çevrim içi hesap, dijital içerik geliri ve elektronik kayıtlara ilişkin ölüm sonrası hak ve erişim sorunlarını kapsar. Bitcoin veya başka bir kripto varlığın miras bırakılması ile Gmail, iCloud ya da Instagram hesabının yönetilmesi aynı kurallara bağlı değildir. Mirasçının hangi hakka sahip olduğu, varlığın nerede tutulduğu ve hizmet sağlayıcının hangi belgeleri istediği birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehber; kripto para mirası, veraset ilamı, dijital terekenin tespiti, vefat eden kişinin hesabına erişim ve dijital miras planlaması hakkında temel soruları, Türk hukuku ile platformların güncel açıklamalarını ayırarak ele alır.

1. Dijital Miras Nedir, Hangi Varlıkları Kapsar?

Bir kişinin dijital dünyadaki bütün izlerini tek bir malvarlığı kalemi gibi görmek doğru değildir. Önce varlığın niteliği belirlenir: Hesapta para mı vardır, lisanslı bir içerik mi bulunur, yoksa aile fotoğrafları ve özel yazışmalar mı saklanmaktadır?

Türk Medeni Kanunu m.599, mirasın ölümle birlikte bir bütün olarak kazanılmasını düzenler. Dijital varlıklara ilişkin değerlendirmemiz, devredilebilir malvarlığı hakları ile kişiye bağlı hesap ve erişim yetkilerinin ayrılması gerektiğidir. Genel çerçeve için miras hukuku çalışma alanımıza da bakabilirsiniz.

2. Kripto Para Mirasçılara Nasıl Geçer?

Borsadaki kripto para hesabı

Bir kripto varlık platformunda tutulan Bitcoin, Ethereum veya diğer bakiyeler bakımından ilk iş, hesabın gerçekten mirasbırakana ait olduğunun ve bakiyenin kapsamının belgelenmesidir. Borsanın adı kadar hesabı işleten tüzel kişinin ve ülkenin belirlenmesi de önemlidir. Aynı markanın farklı ülkelerdeki hizmetleri farklı başvuru süreçleri kullanabilir.

Örneğin Coinbase’in resmî miras başvuru açıklaması; ölüm belgesi, terekeye ilişkin yetki belgeleri, kimlik ve varlıkların aktarılmasına yönelik imzalı talimat ister. Bu liste Türkiye’deki her borsa için ortak bir zorunlu belge listesi değildir. Başvuru, ilgili kuruluşun güncel koşullarıyla eşleştirilmelidir.

Kişisel cüzdan ve soğuk cüzdan

Kendi anahtarlarıyla yönetilen cüzdanda bir şirketin hesap şifresini sıfırlaması her zaman mümkün değildir. Trezor’un teknik açıklamasında da belirtildiği üzere, donanım cüzdanı kripto paranın kendisini değil, ona erişimi sağlayan anahtarları tutar. Gerekli yedek ve varsa ek parola kaybolmuşsa erişim teknik olarak mümkün olmayabilir.

Bu nedenle kripto para mirasında hukuki hak sahipliği ile cüzdanı kullanabilme imkânı ayrı incelenir. Kurtarma kelimeleri veya özel anahtarlar başvuru dilekçelerine, sıradan e-postalara ya da herkese açık dosyalara yazılmamalıdır. Miras planı, varlığın yerini açıklarken erişim sırlarını da koruyabilmelidir.

3. Veraset İlamı ve Başvuru İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Veraset ilamı olarak bilinen mirasçılık belgesi, mirasçı sıfatını gösterir. TMK m.598 uyarınca yasal mirasçılar için sulh mahkemesi veya noterlik tarafından verilebilir. Belge, platformun parola paylaşacağı ya da bütün verileri doğrudan teslim edeceği anlamına gelmez.

Dosyaya göre hazırlanacak başvuru paketi şu unsurları içerebilir:

• Ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi.
• Başvuranın kimliği ve varsa temsil yetkisi.
• Hesabı tanımlayan e-posta, müşteri numarası, kullanıcı adı veya cüzdan adresi.
• İstenen işlemi açıklayan dilekçe: bakiye tespiti, kayıtların korunması, veri teslimi veya devir.
• Yurt dışı başvurularda kurumun istediği tercüme, tasdik ve ek yetki belgeleri.

Bir kuruluşa gönderilecek talep mümkün olduğunca somut olmalıdır. “Bütün hesapları açın” yerine, örneğin belirli hesaptaki bakiyenin ve ödeme geçmişinin tespiti istenebilir. Başvurunun tarihi, alındı kaydı ve verilen cevap birlikte saklanmalıdır.

4. Dijital Terekenin Tespiti Nasıl Yapılır?

Dijital tereke incelemesinde ilk hedef, bütün şifreleri bulmak değil, hangi ekonomik değerlerin ve gerekli kayıtların mevcut olduğunu belirlemektir. Bir uygulamanın telefonda bulunması, uygulamadaki varlığın miktarını veya hukuki sahibini tek başına göstermez.

1. Envanter oluşturun: Bilinen borsalar, cüzdanlar, gelir hesapları, alan adları ve abonelikler ayrı listelenir.
2. Varlıkla kaydı eşleştirin: Banka hareketi, fatura, hesap bildirimi ve işlem kaydı arasında bağlantı aranır.
3. Tarihleri kaydedin: Ölüm tarihi bakiyesi ile sonraki hareketler karıştırılmaz; saat dilimi ve para birimi belirtilir.
4. Kayıtları koruyun: İnceleme yapılmadan cihazları sıfırlamak veya hesapları kapatmak yerine, gerekli koruma ve erişim yöntemi belirlenir.
5. Talebi daraltın: Miras işlemi için gerekli kayıtlar ile üçüncü kişilere ait özel içerikler ayrılır.

Bir ekran görüntüsünde görünen bakiye her zaman çekilebilir tutarla aynı olmayabilir. Açık emirler, borçlar, işlem ücretleri veya farklı para birimleri envanterde ayrıca gösterilmelidir. Teknik kayıtların yorumlanması gereken durumlarda adli bilişim ve dijital delil incelemesi, hukuki değerlendirmeyi destekleyebilir.

5. Apple, Google ve Sosyal Medya Hesaplarına Ne Olur?

Apple Hesabı ve iCloud: Vâris atama

Apple’ın Vâris özelliği, ölüm sonrası belirli hesap verilerine erişecek kişinin önceden seçilmesini sağlar. Apple, başvuruda erişim anahtarı ile ölüm belgesini esas alır; belge koşulları ülkeye göre değişebilir. Satın alınmış filmler, müzikler, kitaplar, abonelikler ve iCloud Anahtar Zinciri verileri bu erişimin dışında kalır.

Platformda Vâris seçmek, Türk hukukundaki miras paylarını belirleyen bir işlem olarak görülmemelidir. Önceden seçim yapılmamışsa Apple’ın ölüm sonrası yasal belgeyle başvuru yolu ayrıca incelenir. Hesap verisine erişim ile bir cihazın ekran kilidinin açılması da aynı şey değildir.

Google, Gmail ve Google Drive

Google Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi, kullanıcıya belirli bir hareketsizlik süresi sonrasında seçtiği verileri belirlediği kişilerle paylaşma planı sunar. Ölümden sonra yapılan başvurularda Google, uygun durumlarda yakın aile üyeleri ve temsilcilerle çalışabildiğini, bazı koşullarda içerik sağlayabildiğini; ancak parola ve giriş bilgisi vermediğini açıklar.

Google’ın resmî açıklamasına göre hesap kapatıldıktan sonra içeriğin teslimine yönelik talep işlenemez. Bu yüzden veri talebi ile kapatma talebinin sırası önemlidir.

Instagram ve diğer sosyal medya profilleri

Bir profilin anıtlaştırılması, silinmesi veya ticari gelirlerinin incelenmesi farklı taleplerdir. Instagram’ın açıklamasına göre anıtlaştırılmış profile giriş yapılamaz. Mirasçının, profilin kendisine devredilip aynı şekilde kullanılacağını varsayması doğru olmaz. İçerik gelirleri, marka anlaşmaları ve hesap yönetimi dosyada ayrı başlıklar halinde ele alınmalıdır.

6. Mirasçılık, Bütün Özel Yazışmaları Görme Hakkı Verir mi?

Ölüm sonrası veri talebi yalnızca “mirasçıyım” ifadesiyle çözülemez. Verinin türü, talebin amacı, yaşayan üçüncü kişilerin hakları ve uygulanacak özel düzenleme birlikte incelenir. Örneğin bir alacağı ispatlayan e-posta ile hesaptaki bütün özel yazışmaların kopyalanması aynı kapsamda talepler değildir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2020/507 sayılı kararında, ölen kişinin sağlık kayıtlarına ilişkin talep, KVKK’daki ilgili kişi kavramından ayrı değerlendirilmiş; sağlık verileri hakkındaki özel düzenlemeye işaret edilmiştir. Bu karar bütün dijital hesapların sınırsız erişime açıldığı anlamına gelmez. Somut kayıt türüne uygun hukuki dayanak gösterilmesi gerekir.

7. Dijital Miras Planlaması ve Vasiyetname Nasıl Birlikte Hazırlanır?

İyi bir dijital miras planı üç soruya cevap verir: Hangi varlıklar var? Kime hangi hukuki hak bırakılmak isteniyor? Yetkili kişi gerekli kayıtlara güvenli biçimde nasıl ulaşacak?

Hesap envanteri, erişim talimatı ve vasiyetname birbirini tamamlayan ayrı belgelerdir. Bir telefon notuna veya bulut dosyasına son arzuları yazmak, tek başına geçerli bir vasiyetname oluşturmaz. TMK m.538’deki el yazılı vasiyetnamenin tarih, el yazısı ve imza koşulları dikkate alınmalıdır.

• Hesap ve varlık listesini, erişim sırlarından ayrı tutun.
• Apple ve Google gibi hizmetlerdeki ölüm sonrası tercihleri gözden geçirin.
• Teknik erişimi sağlayan kişiyi, malvarlığını kazanacak kişiyle karıştırmayın.
• Yeni hesap, yeni cüzdan veya kapanan hizmetleri envantere işleyin.
• Planın uygulanabilirliğini miras hukuku ve teknik güvenlik bakımından birlikte değerlendirin.

Vasiyetname ve paylaşımın genel çerçevesi için miras davaları ve miras planlaması hakkındaki incelememiz tamamlayıcı bilgi sunar.

8. Dijital Miras İçin Veraset ve İntikal Vergisi Gündeme Gelir mi?

Dijital ortamda tutulması, ekonomik değeri olan bir varlığı kendiliğinden vergisel incelemenin dışında bırakmaz. Varlığın niteliği, aidiyeti, değerlemesi ve olayın Türkiye ile bağlantısı değerlendirilmelidir. Kripto varlıklar bakımından tek bir ekran fiyatını bütün dosyalara uygulanacak kesin değerleme yöntemi gibi kullanmak uygun değildir.

Gelir İdaresi Başkanlığının 2026 broşürü, veraset yoluyla intikal eden mallar istisna sınırı altında kalsa da beyanname verilmesi gerektiğini belirtir. Beyan süreleri ölüm yeri ile mükellefin bulunduğu ülkeye göre değişir. Bu nedenle herkese tek süre veya tek istisna tutarı söylenmemeli; ölüm tarihindeki düzenleme ve dosyanın koşulları kontrol edilmelidir.

9. Bir Mirasçı Dijital Varlıkları Tek Başına Alabilir mi?

TMK m.640, birden fazla mirasçı varsa paylaşmaya kadar miras ortaklığını ve kural olarak birlikte tasarrufu düzenler. Bu nedenle bir cüzdanın kurtarma bilgisine sahip olmak, bütün bakiyeyi kişisel hesaba aktarma yetkisiyle eş tutulamaz. Koruma işlemleri ve temsil yetkileri ayrıca değerlendirilir.

Uyuşmazlık halinde önce hangi varlığın kime ait olduğu, ölüm tarihindeki durum ve sonraki transferler belgelenmelidir. İşlem tarihi, hedef adres, işlem kimliği, platform cevapları ve varsa paylaşım anlaşması birlikte incelenir. Açıklanamayan bir transferin hukuki niteliği, somut olay araştırılmadan peşinen belirlenmemelidir.

İzmir’de veya farklı şehirlerde bulunan mirasçılar bakımından aynı dosyada banka kayıtları, yabancı platform başvuruları ve teknik inceleme gerekebilir. Bilişim ve internet hukuku ile miras hukuku arasındaki bu bağlantı, başvuru planının baştan kurulmasını önemli hale getirir.

10. Dijital Miras Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bitcoin ve diğer kripto paralar miras kalır mı?

Ekonomik değeri olan kripto varlıklar mirasın konusu olabilir. Varlığın mirasbırakana aidiyeti, tutulduğu yer ve teknik erişim koşulları belirlenmelidir.

Veraset ilamı ile bütün hesapların şifresi alınabilir mi?

Hayır. Mirasçılık belgesi hak sahipliğini gösterir; her platformda parola paylaşımı sağlamaz. Veri teslimi veya varlık devri için kuruluşun ayrı prosedürü bulunabilir.

Soğuk cüzdan kaybolursa kripto para da kaybolur mu?

Durum kullanılan cüzdana ve güvenli yedeklerin varlığına bağlıdır. Cihazın kaybı ile gerekli anahtar ve kurtarma bilgilerinin kaybı aynı teknik sorun değildir.

Apple Vâris olarak seçtiğim kişi tek mirasçım mı olur?

Apple’ın veri erişimi için yaptığı tanımlama, Türk hukukuna göre mirasçı atama veya miras paylarını değiştirme işlemiyle aynı değildir.

Vefat eden kişinin Gmail hesabı kapatılsın mı?

Önce gerekli veri ve alacak kayıtları değerlendirilmelidir. Google, kapatma sonrasında içerik teslimi talebini işleyemediğini belirtir.

Dijital miras için bütün şifreleri vasiyetnameye yazmak gerekir mi?

Hayır. Hukuki irade ile erişim sırlarını ayıran bir plan kurulabilir. Vasiyetnamenin şekli ve erişim bilgilerinin güvenli saklanması birlikte düşünülmelidir.

Yurt dışındaki platform Türk mirasçılık belgesini doğrudan kabul eder mi?

Her kuruluş için tek cevap yoktur. Platformun yetkili birimi, belge dili, tercüme ve tasdik koşulları ile ek yasal belge isteği kontrol edilmelidir.

Dijital miras incelemesi için ilk görüşmeye ne getirilir?

Ölüm ve mirasçılık belgeleri, bilinen hesap listesi, sır içermeyen bakiye kayıtları ve platform yazışmaları yararlı bir başlangıçtır. İlk temas mesajına parola, özel anahtar veya kurtarma kelimeleri eklenmemelidir.

12. Resmî Kaynaklar ve Güncellik

Mevzuat ve platform açıklamaları 24 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Platform koşulları başvuru tarihinde yeniden incelenmelidir.

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m.538, 598, 599 ve 640.
• Coinbase — vefat eden hesap sahibinin varlıkları için başvuru.
• Trezor — donanım cüzdanı, anahtarlar ve güvenli yedekleme.
• Apple — Vâris ekleme ve erişimin kapsamı.
• Google — Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi.
• Google — ölüm sonrası hesap ve içerik talepleri.
• Instagram — anıtlaştırılan profiller.
• KVKK — 2020/507 sayılı karar özeti.
• GİB — 2026 Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü.