Yapay Zekâ Görselleri TCK 226 Kapsamında Çocuk Pornografisi Suçu

1. Müstehcenlik ve “Çocuk Pornosu” Dosyalarında Yapay Zekâ Üretimi: TCK 226, Dijital Delil, Kast ve Savunma Stratejisi

Ceza hukukunda en çok hata yapılan alanlardan biri, müstehcenlik suçu ile çocukların cinsel istismarı materyaline ilişkin dosyaların aynı düzlemde, aynı refleksle ve aynı ispat standardıyla okunmasıdır. Oysa hukuk, toplumsal öfke ile değil; kanuni unsur, maddi bağ, kast ve hukuka uygun delil üzerinden çalışır.

Hele konu yapay zekâ üretimi, sentetik görseller, deepfake, yerel model çıktıları, bulut senkronizasyonu, cache alanları ve yabancı platform verileriyle birleştiğinde, dosya artık yalnız “ahlak” ekseninde değil; yüksek yoğunluklu adli bilişim ekseninde çözülür. TCK 226’nın sistematik konumu da bunu doğrular: madde, “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” arasında değil, “Genel Ahlâka Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir. Bu nedenle dosyanın hukuki omurgası, duygusal ya da moralist yaklaşımla değil, dar yorum ve sıkı ispat standardıyla kurulmalıdır.

1.A Kavramı doğru kurmak neden hayatidir?

TCK 226 metninde halk arasında sık kullanılan “çocuk pornosu” ifadesi değil, müstehcenlik düzenlemesi yer alır. Buna karşılık uluslararası polis ve çocuk koruma literatürü, “pornografi” kelimesinin suçu hafiflettiği ve çocuğun maruz kaldığı istismarı görünmez kıldığı gerekçesiyle “child sexual abuse material / çocuk cinsel istismarı materyali” terminolojisini tercih eder. INTERPOL de uygun terminolojinin önemini özellikle vurgular. Hukuki yazıda bu ayrım önemlidir: Türkiye’de suç tipini konuşurken TCK 226’nın lafzı esas alınır; uluslararası iş birliği, raporlama ve platform politikaları konuşulurken ise CSAM kavramı giderek daha merkezi hale gelir.

1.B Müstehcenlik suçu neden “kolay görünen ama zor ispatlanan” bir suç tipidir?

Müstehcenlik suçu dışarıdan bakıldığında kolaymış gibi görünür; çünkü çoğu zaman soruşturma makamı dosyaya “görüntü”, “video”, “arşiv”, “klasör”, “hesap hareketi” veya “platform kaydı” koyar ve ilk bakışta dosya güçlü görünür. Oysa ceza hukuku bakımından asıl mesele, görüntünün varlığı değil; o görüntünün hukuken ne olduğu, sanığa nasıl bağlandığı ve sanığın o veri üzerindeki bilinçli hâkimiyetinin nasıl ispatlandığıdır. Nitekim öğretide de müstehcenliğin “ceza hukuku açısından tanımlanması güç bir kavram” olduğu ve TCK 226’da müstehcenliğin açık bir tanımının yapılmadığı özellikle vurgulanmaktadır. Bu belirsizlik, uygulamada dosyayı ilk bakışta kolay, hüküm kurma aşamasında ise zor hale getirir.

1.B.A Müstehcenlik kavramının belirsizliği, ispat yükünü otomatik olarak ağırlaştırır

TCK 226’da cezalandırılan fiiller çeşitlidir; fakat “müstehcenlik” kavramının sınırları matematiksel kesinlikte çizilmemiştir. Bu nedenle hâkim, savcı ve bilirkişi bakımından içerik değerlendirmesi çoğu zaman teknik, kültürel ve normatif katmanlar içerir. Akademik yazında da bu suç tipinin farklı fiilleri bünyesinde toplayan “karmaşık bir yapı” taşıdığı belirtilir. Bu karmaşıklık yüzünden dosyada yalnız içeriğin “rahatsız edici” bulunması yetmez; içeriğin kanunun kapsadığı kategoriye girdiği, faille bağlantısı ve suçun manevi unsuruyla birlikte ispatlanmalıdır.

1.B.B Müstehcenlik dosyalarında içerik çokluğu, suçun otomatik ispatı değildir

Uygulamada en sık yapılan hata, dosya sayısı veya görsel hacmi arttıkça suçun da otomatik olarak sabit sayılmasıdır. Oysa ceza sorumluluğu “çok dosya”dan değil, iradî bulundurma, depolama, yayma veya kullanıma sunma gibi kanunda tek tek sayılmış fiillerden doğar. Özellikle dijital materyallerde, bir dosyanın cihazda bulunması ile sanığın onu bilerek ve isteyerek depolaması aynı şey değildir. Bir dosya aktif kullanıcı klasöründe olabilir, geçici internet önbelleğinde olabilir, thumbnail alanında olabilir, otomatik senkronizasyonla gelmiş olabilir ya da eski bir arşiv içinde rastlantısal olarak bulunabilir. Bu ayrımlar yapılmadan hüküm kurmak, içerik çokluğunu hukuki unsur sanma hatasına düşer.

1.B.C Bu suç tipinde “ahlaki kanaat” ile “cezai ispat” arasındaki çizgi özellikle korunmalıdır

TCK 226’nın kanun sistematiğinde “Genel Ahlâka Karşı Suçlar” arasında yer alması, dosyanın doğrudan cinsel dokunulmazlık ihlali mantığıyla değil, genel ahlak alanında ceza normunun sınırları üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Bu nedenle dosyanın sosyal etkisi, içeriğin rahatsız edici bulunması veya kamuoyu hassasiyeti, ispat standardını düşüremez. AYM’nin masumiyet karinesi içtihadı da suçluluğun ispat külfetinin iddia makamında olduğunu, sanığın suçsuzluğunu ispatla yükümlü tutulamayacağını ve karine kullanımının kişiyi otomatik suçlu hale getirecek düzeye ulaşamayacağını açıkça ortaya koymaktadır.

1.B.D Akademik tespit neden bu kadar yerindedir?

Bu alanda yapılan akademik çalışmaların ortak sonucu şudur: Dijital müstehcenlik ve çocuklara ait cinsel içerik dosyalarında delillendirme, sanıldığından daha zordur. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan çalışmada da çocuklara ait müstehcen görüntülerin bulundurulması ve paylaşılması suçlarında bilirkişi incelemesi ve mağdurun yaş tespiti meselesinin özel önem taşıdığı, başka bir deyişle görüntünün hukuki niteliğinin dosyanın en kritik halkası olduğu belirtilmektedir. Bu tespit, uygulama bakımından da son derece isabetlidir: Görüntünün ne olduğu net değilse, suçun niteliği de net değildir.

1.C TCK 226’nın yapay zekâ çağında yeniden okunması gereken bölümü

Yapay zekâ üretimli görseller, TCK 226’yı klasik müstehcenlik dosyalarından farklılaştıran yeni bir alan açtı. Eskiden dosya çoğunlukla “gerçek fotoğraf”, “gerçek video”, “gerçek mağdur” etrafında tartışılırken; bugün sentetik görüntü, deepfake, yapay zekâ ile üretilmiş karakter, manipüle edilmiş yüz, stilize ama gerçekçi sahne gibi çok daha karmaşık kategoriler gündemdedir. Bu nedenle TCK 226 artık yalnız klasik dijital arşiv mantığıyla değil; adli bilişim + görsel analiz + model davranışı + yaş görünümü değerlendirmesi ile birlikte okunmalıdır.

1.C.A 6698 sayılı değişiklik, tartışmayı kökten değiştirmiştir

TCK 226/3’teki kritik değişikliklerden biri, hükmün artık yalnız “çocukları” değil, “temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi görünen kişileri” de kapsamasıdır. Bu değişiklik, yapay zekâ çağında son derece önemlidir; çünkü norm alanı sadece gerçek mağdur görüntüsünden ibaret olmaktan çıkmış, temsili ve görünüm temelli tartışmayı da içine almıştır. Bu da şu sonucu doğurur: “Bu görsel gerçek değil” savunması, tek başına dosyayı bitirmez; ancak aynı ölçüde “gerçek değil ama o hâlde suç kesin var” mantığı da kurulamaz. Önce görselin hangi kategoriye girdiği bilimsel yöntemle belirlenmelidir.

1.C.B Yapay zekâ üretimli görüntülerde asıl soru: Görsel neyi temsil ediyor?

Bugün en kritik hukuki soru şudur: İncelenen görüntü gerçek bir çocuğu mu içeriyor, temsili çocuk görüntüsü mü, çocuk gibi görünen sentetik karakter mi, yoksa genç görünümlü yetişkin estetiği mi? Bu ayrım çıplak göz kanaatiyle değil, uzman incelemesiyle yapılmalıdır. Dergipark’taki güncel çalışmalar, deepfake ve yapay pornografik içeriklerin Türk ceza hukuku açısından özel sorunlar doğurduğunu, özellikle çocuk görünümlü sentetik içeriklerde normatif çerçevenin dikkatli uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır. Başka bir deyişle, yapay zekâ dosyaları kanaatle değil, teknik sınıflandırmayla çözülür.

1.C.C OpenAI ve Google politikaları neden savunma bakımından önemlidir?

OpenAI’nin güncel kullanım politikaları, 18 yaş altındakilerin cinselleştirilmesini ve “CSAM, whether or not any portion is AI generated” kullanımını açıkça yasaklar. Google’ın üretken yapay zekâ yasak kullanım politikası da, çocuk cinsel istismarı veya sömürüsüyle ilgili içerik üretme ve dağıtma faaliyetlerini yasaklar; Google ayrıca CSAM tanımına fotoğraf, video yanında computer-generated imageryyi de dahil eder. Bu politika metinleri tek başına ceza sorumluluğunu kaldırmaz; ancak şu savunma tezini güçlendirir: Ana akım, kurallı ve olağan platform kullanımı çocuk cinsel istismarı üretimine izin veren bir kullanım rejimi değildir. Dolayısıyla “bilinçli çocuk içeriği üretme kastı” ileri sürülüyorsa, bunun prompt, moderasyon reddi, log, uyarı veya çıktı metadata’sıyla ayrıca desteklenmesi gerekir.

1.C.D Yerel model, açık kaynak sistem ve barındırmalı servis ayrımı mutlaka yapılmalıdır

Yapay zekâ dosyalarında sık karıştırılan bir diğer konu, ChatGPT/Gemini gibi barındırmalı hizmetlerle yerel çalışan Stable Diffusion türü açık kaynak sistemlerin aynı kefeye konulmasıdır. Oysa güvenlik mimarileri, içerik filtreleri, log yapıları ve teknik iz bırakma biçimleri aynı değildir. Bu nedenle soruşturma ve savunma bakımından şu ayrım kritik hale gelir: Dosyadaki görsel bir internet indirmesi mi, yerel model çıktısı mı, üçüncü kişiden gelen dosya mı, yoksa başka bir sistemden senkronize olmuş veri mi? Bu ayrım yapılmadan yapay zekâ tartışması eksik kalır. Akademik literatür de deepfake ve yapay üretim dosyalarında teknik kaynağın mutlaka ayrıştırılması gerektiğini vurgular.

1.C.E Yapay zekâ çağında savunmanın altın cümlesi

Bu alandaki en güçlü savunma cümlesi şudur: “Yapay zekâ kullanımı, suçu otomatik kurmaz; dosyayı teknik inceleme zorunluluğuna taşır.” Gerçek tartışma, prompt geçmişi, output klasörleri, PNG metadata, model/checkpoint dosyaları, eklentiler, tarayıcı cache’i, indirme geçmişi ve görsel sınıflandırması üzerinde yürür. Kısacası, yapay zekâ çağında TCK 226 dosyaları artık yalnız ceza hukuku değil, yoğun adli bilişim dosyalarıdır.

2. TCK 226 Dosyalarında Asıl Düğüm: İçerik Çokluğu Değil, İradî Bulundurma ve Kast

Birçok soruşturma ve kovuşturmada gözden kaçan en önemli gerçek şudur: Müstehcenlik dosyalarında asıl düğüm, içerik çokluğu değil; iradî bulundurma ve bilinçli depolama iradesidir. Bir cihazda çok sayıda dosya bulunması, tek başına ceza sorumluluğunu ispat etmez. Çünkü ceza sorumluluğu, cihaz mülkiyetinden değil; dosya üzerindeki kişisel, bilinçli ve fiilî egemenlikten doğar. Bu egemenlik ise klasör yapısı, oluşturulma ve son erişim tarihleri, indirme geçmişi, paylaşım zinciri, dosyanın bulunduğu alan, eşzamanlı kullanıcı hareketleri ve metadata ile anlaşılır. Ceza normları kıyasla genişletilemeyeceği için, sırf “arşiv görünümü” üzerinden sanık aleyhine otomatik sonuç üretilemez.

2.A “Bulundurma” ile “satın alma” neden aynı şey değildir?

TCK 226 dosyalarında en stratejik ayrımlardan biri, “satın alma” ile “bulundurma/depolama” arasındaki farktır. Uygulamada bazen ödeme dekontu, havale, EFT, açıklama kısmı veya platform içi mesajlaşma üzerinden “satın alındığı” varsayılan bir içerikten hareketle ceza sorumluluğu kurulmaya çalışılır. Oysa kanun metni dikkatle okunduğunda, özellikle 226/3 ikinci cümlede bağımsız seçimlik hareket olarak satın alma değil; ülkeye sokma, çoğaltma, satışa arz etme, satma, nakletme, depolama, bulundurma ve başkalarının kullanımına sunma fiilleri yer alır. Bu nedenle suçun merkezine mutlaka kanunda yazılı fiil yerleştirilmelidir.

2.A.A “Satın alma” iddiası, ancak başka bir fiile bağlanırsa hukukî anlam kazanır

Bir kişi bir içeriği para karşılığı elde etmiş olabilir; fakat ceza hukuku açısından kritik soru, o ödemenin sonucunda kanunda yazılı fiillerden hangisinin gerçekleştiğidir. İçeriğin gerçekten sanığın cihazına geldiği, hangi dosya olarak bulunduğu, hangi tarih ve metadata ile ilişkili olduğu ve sanığın bunu bilerek muhafaza ettiği ortaya konulmadan, “satın aldı” varsayımı suçun tamamlandığını göstermeye yetmez. Daha açık söylemek gerekir: ödeme ile ceza normu arasında her zaman bir teknik ispat köprüsü gerekir. Bu köprü kurulmadan satın alma söylemi, kanuni fiilin yerine geçmez.

2.A.B Bulundurma suçlarında asıl mesele fiilî egemenliktir

Bulundurma ve depolama suçlarında, asıl belirleyici unsur sanığın veri üzerindeki fiilî ve bilinçli egemenliğidir. Bunun için cihazın sanığa ait olması yeterli değildir; dosyanın aktif kullanıcı alanında bulunması, sanık tarafından erişilmiş olması, kullanıcı klasör yapısı, indirme ve son erişim zamanları, manuel kaydetme veya klasörleme davranışı gibi unsurlar gerekir. Özellikle dijital materyallerde bulundurma suçu, “orada bulunduğu söyleniyor” düzeyinde değil; “sanığın iradî hâkimiyet alanındaydı” düzeyinde ispat edilmelidir. Aksi halde cihaz mülkiyeti ile suç fiili birbirine karıştırılmış olur.

2.A.C “Satın alma”nın cezalandırmaya dönüşebilmesi için neler gerekir?

Bir ödeme kaydı ancak şu soruların cevabı netse ciddi delile dönüşür: Hangi içeriğe ilişkindir? Hangi tarihte teslim edilmiştir? Hangi hesap veya platform üzerinden aktarılmıştır? Aynı içerik hangi cihazda bulunmuştur? Dosya hash veya metadata bakımından eşleşiyor mu? Sanığın bunları bilerek ve isteyerek tuttuğu gösterilebiliyor mu? Bu halkalar kurulmadığında, ödeme verisi ile bulundurma fiili arasında boşluk kalır. Savunmanın en etkili cümlelerinden biri de tam burada doğar: “Kanun satın almayı değil, bulundurmayı/depolamayı cezalandırıyor; o hâlde ispat da bu fiil üzerinde kurulmalıdır.”

2.B Tek başına EFT/havale neden mahkûmiyet standardı kurmaz?

Dijital müstehcenlik veya çocuklara ilişkin müstehcen içerik soruşturmalarında para transferleri çoğu zaman “güçlü başlangıç verisi” gibi görünür. Ancak ceza muhakemesinde başlangıç şüphesi ile mahkûmiyet standardı aynı şey değildir. Banka hareketi, açıklama kısmı, aynı IBAN’a gönderim, hatta platform içi yazışma; bunların hiçbiri tek başına CMK 217 anlamında mahkûmiyete elverişli tam ispat değildir. Mahkûmiyet için delilin, sanığı doğrudan suçun kanuni unsurlarına bağlayan bir yoğunluğa ulaşması gerekir. Masumiyet karinesi de zaten bunu güvence altına alır.

Özellikle Telegram NCMEC Müstehcenlik İhbar Soruşturmalarında, grup yöneticisinin bu işten gelir elde etmek için “SMA YARDIM, YARDIM, DESTEK” gibi açıklamalarla çocuk pornosu sattığına dair ihbarlardaki EFT’lerin tek başına hukuken delil olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Zira uygulamadan tecrübe edindiğimiz; İzmir, Manisa, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Balıkesir, Aksaray, Diyarbakır, Kayseri, Samsun, Konya illerindeki takip ettiğimiz müstehcenlik; çocuk pornografisi çoklu suç kapsamında grup paylaşımlarında benzer nitelikte EFT açılması olmasına rağmen BERAAT veya savcılık evresinde takipsizlik, KYOK aldığımız çok dosyamız oldu.

2.B.A EFT/havale en fazla yardımcı emaredir

Bir ödeme kaydı, ceza dosyasında önemli olabilir; fakat bu önem ancak başka delillerle birleştiğinde artar. Tek başına EFT, içeriğin ne olduğunu, kim tarafından teslim edildiğini, sanığın o içeriği gerçekten alıp almadığını, almışsa hangi cihazda bulunduğunu ve bilinçli muhafaza edip etmediğini göstermez. Ceza hukukunun mantığı gereği, yardımcı emareyi tek başına belirleyici ispat gibi kullanmak mümkün değildir. Özellikle dijital suç dosyalarında ödeme ile veri arasındaki teknik bağ kurulmadığında, banka hareketine aşırı anlam yüklemek soruşturma mantığını hüküm yerine koymak olur.

2.B.B AYM’nin yaklaşımı neden burada belirleyicidir?

Anayasa Mahkemesi, masumiyet karinesi bağlamında karinelerin ve dolaylı çıkarımların kişiyi otomatik suçlu hale getirecek seviyeye ulaşmaması gerektiğini açıkça vurgular. Başka bir deyişle, “bir bankacılık hareketi var, o halde suç kesin” mantığı anayasal güvencelerle bağdaşmaz. Sanık, suçsuzluğunu ispat etmek zorunda değildir; iddia makamı, suçun işlendiğini hukuken yeterli delille göstermek zorundadır. Bu nedenle tek başına EFT/havale verisini merkez delil haline getiren dosyalarda, savunma doğrudan ispat zincirinin eksikliğine yüklenmelidir.

2.B.C Banka hareketi ne zaman gerçekten değer kazanır?

EFT/havale ancak başka delillerle destekleniyorsa güçlü hale gelir. Örneğin belirli bir platform yazışması, teslim ekranı, aynı tarihte cihazda görülen indirme izi, dosya hash eşleşmesi, kullanıcı oturumu, aktif klasöre kaydetme davranışı veya paylaşım geçmişi varsa; o zaman banka hareketi zincirin anlamlı bir halkasına dönüşebilir. Ama bunlar yoksa, para transferi suçun kendisi değil; en fazla soruşturmayı derinleştirmeye yarayan başlangıç verisidir. İşte bu yüzden iyi savunma, “ödeme yoktu” iddiasına değil; “ödeme ile suçun kanuni unsuru arasındaki bağ kurulmadı” tezine yaslanır.

2.B.D En doğru savunma formülü

Bu başlıkta kullanılabilecek en sağlam hukuk cümlesi şudur: “Tek başına EFT, havale veya açıklama kısmındaki ibare, TCK 226 bakımından suçun maddi unsurunun yerine geçmez; mahkûmiyet için ödeme verisinin somut içerik, cihaz, metadata ve bilinçli muhafaza olgularıyla desteklenmesi gerekir.” Bu cümle, hem kanun lafzına hem ceza muhakemesi ilkelerine hem de dijital delilin doğasına uygundur

3. Yapay Zekâ Üretilen Görsellerde En Büyük Hata: “AI Varsa Suç Yok” veya “AI Varsa Suç Kesin”

Yapay zekâ destekli görsellerde savunma ve iddia makamının en sık düştüğü iki uç hata vardır. Birincisi, “görseller yapay zekâ ürünü, dolayısıyla suç oluşmaz” tezidir. İkincisi ise “yapay zekâ kullanıldıysa bilinçli çocuk içeriği üretilmiştir” tezidir. İkisi de eksiktir.

Açıkçası; TCK 226’nın bugünkü lafzı, yalnız gerçek çocuk görüntülerini değil; temsili çocuk görüntülerini ve çocuk gibi görünen kişileri de kapsar. Bu nedenle sentetik üretim olduğu saptanan bir görsel, hukuken otomatik olarak norm dışına çıkmaz. Fakat aynı nedenle, bir görselin AI üretimi olması, onun mutlaka suç teşkil ettiğini de göstermez. Bu alanda belirleyici olan şey, görselin kategorisi, üretim tekniği, kullanım amacı ve sanığın buna ilişkin bilgisidir.

3.A OpenAI ve Google politikaları neden hukukî tartışmada önem taşır?

OpenAI’nin güncel kullanım politikaları, 18 yaş altındakilerin cinselleştirilmesini ve “CSAM, whether or not any portion is AI generated” kullanımını açıkça yasaklar. Şirket, görünür çocuk istismarı materyali ve çocuk tehlikeye sokma içeriklerini NCMEC’e raporladığını da duyurur. Google’ın generative AI yasak kullanım politikası da, çocuk cinsel istismarı veya sömürüsüyle ilgili içerik üretme ya da dağıtma girişimlerini yasak kullanım sayar; Google’ın şeffaflık sayfaları da CSAM kapsamına computer-generated imagerynin girebildiğini açıkça belirtir.

Bu politikalar, hukukta “otomatik teknik imkânsızlık” sonucu doğurmaz; fakat olağan, kurallı ve platform içi kullanımın çocuk cinsel istismarı içeriğiyle bağdaşmadığını gösteren güçlü yardımcı emarelerdir. Başka bir ifadeyle, bir dosyada “bilinçli çocuk içeriği üretme kastı” ileri sürülüyorsa, bunun prompt, log, moderasyon uyarısı, hesap yaptırımı veya çıktı metadata’sıyla ayrıca gösterilmesi gerekir.

3.B Açık kaynak ve yerel modeller neden ayrı değerlendirilmelidir?

Burada önemli bir ayrım daha var: Barındırmalı ve güvenlik rejimi sıkı sistemlerle, yerel veya açık kaynaklı üretim mimarileri aynı kategoride değildir. OpenAI veya Gemini gibi servislerin politika düzeyinde yasakladığı içerikler, yerel olarak çalışan veya ince ayar yapılabilen açık kaynak modellerde farklı risk profilleri oluşturabilir. Ancak bu fark, yine de ceza dosyasında otomatik sonuç doğurmaz.

Yerel model kullanıldığı iddiası varsa, asıl bakılması gerekenler şunlardır: output klasörleri, prompt geçmişi, PNG metadata, model/checkpoint dosyaları, LoRA veya eklenti kullanımı, tarayıcı geçmişi, local storage kayıtları ve dosyanın üretim mi, indirme mi, senkronizasyon mu sonucu olduğudur… Yani açık kaynak model savunması da suçluluk savunması da, ancak teknik veriyle ciddiyet kazanır.

4. Dijital Delilde Teknik İnceleme Neden Dosyanın Kalbidir?

Dijital müstehcenlik dosyalarında en büyük kırılma noktası, çoğu zaman cihaz ile veri arasındaki ilişkinin kötü kurulmasıdır. Telefon, SSD, HDD, taşınabilir bellek, bulut yedekleri, thumbnail klasörleri, browser cache, temp dosyaları ve silinmiş alanlar aynı hukuki değere sahip değildir. Örneğin bir dosyanın aktif kullanıcı klasöründe yer alması ile yalnızca otomatik oluşturulmuş küçük önizleme dosyası olarak görünmesi arasında çok ciddi fark vardır. Aynı şekilde, dosyanın son erişim tarihi, oluşturulma tarihi, indirilme zamanı, başka cihazla senkronizasyonu ve paylaşım geçmişi; “iradî depolama” ile “tesadüfi veri varlığı” arasındaki sınırı çizer. Ceza muhakemesinin teknik onuru, bu ayrımları ciddiye almakla korunur.

Hangi teknik veriler özellikle istenmelidir?

Bu tür dosyalarda savunmanın güçlü olması için şu başlıklar genellikle belirleyicidir: hash değerli adli imajlar, klasör ağacı, dosya listeleri, oluşturulma/değiştirilme/son erişim ve indirilme tarihleri, dosyanın aktif kullanıcı alanında mı yoksa cache/thumbnail/silinmiş alanda mı bulunduğu, output metadata, model izi, prompt history, tarayıcı ve bulut senkronizasyon kayıtları, görselin gerçek mi sentetik mi olduğuna dair uzman raporu ve içeriğin “gerçek çocuk / temsili çocuk / çocuk gibi görünen kişi / yetişkin estetiği” ayrımını yapan bağımsız bilirkişi incelemesi. Kısacası, bu dosyalar kanaatle değil; katmanlı teknik çözümlemeyle kazanılır veya kaybedilir.

5. NCMEC, Uluslararası İş Birliği ve “Bizi Bağlayan Şey” Nedir?

NCMEC, Türkiye’yi doğrudan bağlayan bir uluslararası örgüt ya da sözleşme organı değildir. NCMEC’in kendi resmî tanımı, onun ABD’de kurulmuş özel, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olduğunu açıkça gösterir. Bu nedenle CyberTipline bildirimi, Türk ceza yargılamasında kendiliğinden bağlayıcı veya mahkûmiyete yeter bir veri olarak görülemez.

Türkiye bakımından bağlayıcı olan şey, NCMEC’in kurumsal kimliği değil; çocukların cinsel sömürüsü, dijital suçlar ve uluslararası adli iş birliği alanında taraf olunan sözleşmeler ile iç hukuk düzenidir. Avrupa Konseyi’nin Lanzarote çerçevesi ve yakın tarihli Lanzarote Committee belgeleri de artık artificially generated and altered child sexual abuse material başlığını özel bir risk alanı olarak işaret ediyor. Bu da yapay zekâ üretimli materyalin artık yalnız akademik değil, uluslararası çocuk koruma rejimi bakımından da ciddi bir alan haline geldiğini gösterir.

6. TCK 226 ve Tutuklama: Uygulamada En Sık Karıştırılan Nokta

TCK 226 dosyalarında kamuoyunun en hızlı yükseldiği alanlardan biri koruma tedbirleridir. Oysa mevzuat çok nettir: TCK 226, CMK 100/3’te sayılan katalog suçlar arasında yer almaz. Bu, bu suçtan tutuklama hiç verilemez demek değildir; ama şu anlama gelir: tutuklama nedeni varsayılamaz, her olayda ayrıca ve somut biçimde gösterilmelidir. Uygulamada maalesef bu tipten kopyala – yapıştır iddianame sayısında bir hayli artış gözlemlemekteyiz.

Kuvvetli suç şüphesi, kaçma veya delil karartma ihtimali ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağı, klişe gerekçelerle değil dosyaya özgü olgularla açıklanmalıdır. Teknik inceleme eksik, cihaz ilişkisi tartışmalı, içerik sınıflandırması tamamlanmamış ve deliller zaten devlet muhafazası altındaysa, tutuklama yerine adli kontrol daha güçlü bir seçenek olarak öne çıkar.

Müstehcenlik dosyalarında “ahlaki ağırlık”, tutuklama nedeni değildir

Müstehcenlik veya çocuk cinsel istismarı materyali isnadının toplumda yarattığı tepki büyüktür; fakat ceza muhakemesi tam da bu yüzden soğukkanlı olmalıdır. İçeriğin ağır bulunması ile tutuklama gerekçesinin oluşması aynı şey değildir. Tutuklama, koruma tedbiridir; ahlaki veya toplumsal reaksiyonun kurumsal ceza aracına dönüşmüş hâli değildir. Bu ayrım kaybolduğunda, teknik açıdan tamamlanmamış dosyalarda özgürlük aleyhine geri dönüşü zor sonuçlar doğar.

7. Savunma Stratejisi Nasıl Kurulmalı?

İyi savunma, “hiçbir şey yok” demekle değil; doğru yere itiraz etmekle kurulur. Müstehcenlik ve çocuk cinsel istismarı materyali dosyalarında etkili savunma genellikle şu dört hatta dayanır: bir, isnat edilen fiilin gerçekten hangi seçimlik hareket olduğunun netleştirilmesi; iki, tek başına EFT, havale, açıklama, kullanıcı adı veya platform etkileşimi üzerinden otomatik suç çıkarılamayacağının vurgulanması; üç, içeriklerin hukuki niteliğinin bağımsız uzmanlıkla belirlenmesi; dört, sanığın o içerik üzerinde bilinçli ve iradî egemenliğinin teknik verilerle gerçekten ispat edilip edilmediğinin sınanması. Ceza dosyası çoğu zaman içerikten değil, ispat zincirinden kırılır.

7.A En etkili savunma cümlesi

Bu tür dosyalarda en güçlü cümle çoğu zaman şudur: “Bu dosyada ahlaki kanaat değil, teknik ispat aranmalıdır.” Çünkü içerik ne kadar hassas olursa olsun, ceza yargılaması ancak hukuka uygun delil, kanuni unsur ve kast üzerinden yürür. Yapay zekâ üretimi, sentetik görüntü, açık kaynak model, deepfake, banka hareketi, yabancı platform, NCMEC kaydı veya toplu soruşturma yapısı; bunların hiçbiri tek başına hükmün yerine geçmez. Hükmün temeli her zaman aynıdır: somut fiil, somut bağ, somut kast.

7.B Netice Olarak…

Yapay zekâ çağında müstehcenlik ve  doğrudan üretildiği iddia edilen çocuk cinsel istismarı materyali dosyaları, klasik ceza hukuku refleksleriyle çözülemeyecek kadar teknikleşmiş durumdadır. Bu alan artık yalnız “ne bulundu?” sorusuyla değil; “nasıl üretildi, nasıl taşındı, kim tarafından bilindi, hangi modelle çıktı, hangi metadata’yı taşıyor, hangi kategoriye giriyor ve en önemlisi failin kastı nerede somutlaşıyor?” sorularıyla yönetiliyor. Tam da bu yüzden, bu dosyalarda tek başına uzman hukukçu ile ortalama refleks arasındaki fark başlıkta değil, detayda ortaya çıkıyor. Ve çoğu zaman sonucu belirleyen şey, en gür cümle değil; en doğru soruda yatan o detaydır!

8. Avukat Önal’ın Bu Suçlarda Tutuklamaya Yönelik Özet Beyanı

İşin özü şudur:  TCK 103, cinsel dokunulmazlığa karşı suç olup, katalog suçtur; TCK 102 ise sadece birinci fıkra dışındaki halleri bakımından katalog rejimine girer; TCK 105 ve TCK 226 katalog suç değildir. Ancak savunma pratiğinde dosyanın ağırlığı sadece katalog meselesinden ibaret değildir. TCK 103, tutuklama ve mahkûmiyet riski bakımından en sert alandır. TCK 102/2 ve devamı, ikinci ağır halkayı oluşturur. Bu ağır suçlamaların hem yaptırımları hem de tutuklanma ihtimali yüksektir.

TCK 226/3 açısından ise  CMK 100/3 kapsamında katalog dışı olmasına rağmen dijital delil yapısı ve çocuk içerik iddiası sebebiyle çoğu kez tahmin edilenden daha problemli bir cephe açar. Dijital kayıtlar güçlü ise küçümsenecek bir başlık değildir. Bütün bu nedenle, doğru savunma önce doğru nitelendirme ile başlar; sonra CMK 100-101 ölçülülük testi, ardından da delilin aidiyeti, bütünlüğü ve cinsel amaç unsuru üzerinden örülür.

Avukat Orhan ÖNAL’ın Benzer Konuda Çok Sık Okunan Başka Yazıları;

• Avukat Orhan ÖNAL çizgisinde hazırlanan Müstehcenlik ve Çocuk Pornografisi Ceza Davaları & Soruşturmaları yazıları; tecrübeye dayalı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya stratejisi, evrak ve teknik rapor içeriğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bu hususta ve benzeri nitelikte konularda ise uzun yıllardır üzerinde çalıştığımız ancak tamamlayamadığımız “NCMEC Uygulamaları Kitabında” da detaylıca yer verilmektedir.
• Teknik ve hukuk alanında tecrübe gerektiren bu konularda telafisi imkansız hak kayıplarına uğramamak için, mutlaka avukatınıza danışmanızı şiddetle önermekteyiz.
• Benzer NCMEC’den doğan ceza davalarından gördüğümüz; her nevinden NCMEC davalarında farklı savunma argümanları geliştirilerek hareket edilmesi gerekliliğinin unutulmamasını ve mutlaka avukatınızla hareket edilerek savunma yapılmasını unutmamanızı şiddetle tavsiye ederiz.
• Aradığınız dava türü veya hukuki ihtilaf hakkında *yazılar*  bölümüne veya *NCMEC DAVALARI için* tıklayarak ya da sağ üst köşeden arama yaparak onlarca davanız hakkında dilediğinizi okuyup, araştırabilirsiniz.

  • AVUKAT DESTEĞİ

    Randevu almak için çalışma saatleri içerisinde aşağıdaki telefon aracılığı ile ulaşabilir, whatsapp hattına yazabilir (tıkla) veya aşağıdaki adrese mail atabilirsiniz. 

    Hafta içi: 09:00 – 19:00
    Cumartesi: 10:00 – 18:00

    Telefon: +90 532 282 25 23

    Gizlilik

    Gizlilik, bir avukatın ve hukuk büromuzun en önemli etik ilkelerinden biridir; 1136 sayılı Kanunda tanımlanan gizlilik ve ifşa etmeme ilkesini çok dikkatli ve hassas bir şekilde uygular. Ancak büromuz, müvekkillerinin bilgi, belge ve bilgilerini gizlilik ve bilgi sorumluluğu sınırları içinde gizli tutar ve hiçbir şekilde ve hiçbir koşulda üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşmaz.