IBAN Kiralama / Hesap Kullandırma Tuzağı Dolandırıcılığı

“Komisyonla para aktardım” derken TCK 158 kıskacına girer miyim? MASAK blokesi nasıl çözülür, delil stratejisi nasıl kurulur? Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada ifade/evrak stratejisi, suç vasfı ve koruma tedbirleri dosyaya göre değişir.

1) “IBAN’ını ver, komisyonunu al” cümlesi neden bu kadar tehlikeli?

Uygulamada “IBAN kiralama / banka hesabı kullandırma” diye konuşulan şeyin uluslararası karşılığı “money muling” olarak geçiyor: Suç gelirini (dolandırıcılık, yasa dışı bahis, siber suçlar vb.) iz kaybettirmek için üçüncü kişilerin hesabı “aktarma hattı” yapılır. Akademik çalışmalarda bu olgunun son dönemde ciddi şekilde arttığı ve menfaat karşılığı hesap devrinin davalara yansıdığı açıkça tartışılıyor.

• Bu dosyaların büyük bölümü şu iki eksende dönüyor:

  • (A) Suçtan habersiz “ara halka” mısın, yoksa bilerek mi rol aldın? (kast tartışması)

  • (B) Para nereden geldi, nereye gitti ve sen bu akışın neresindesin? (bankacılık + dijital delil)

2) Suç vasfı tek değil: Aynı “para aktarımı” farklı suçlara bağlanabiliyor

Hesap kullandırma dosyalarında en kritik hata şu: “Nasıl olsa dolandırıcılık yazıp geçerler.” Hayır. Aynı olay; dolandırıcılık, bilişim yoluyla hırsızlık, aklama, suç eşyası gibi farklı suçlara mukayeseli olarak oturtulabiliyor.

“Banka hesabıma para geldi, ben de başka hesaba gönderdim” cümlesi tek başına suçun adını söylemez. Uygulamada aynı para akışı; dolandırıcılık, bilişim yoluyla hırsızlık, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, hatta bazı dosyalarda suç eşyasını satın alma/kabul ekseninde tartışılabiliyor. Akademik literatür de “banka hesabının kullandırılması/IBAN kiralama” olgusunun özellikle dolandırıcılık–aklama–yasa dışı bahis hattında bir “para taşıyıcısı” işlevi gördüğünü vurguluyor.

2.1. “Hile” mi var, “yetkisiz erişim/transfer” mi? (157–158 ile 142/2-e ayrımı)

Kritik ayrım şudur: Para, mağdurun kendi iradesi ile (hileyle kandırılarak) mı çıktı, yoksa mağdurun hesabından yetkisiz şekilde mi çekildi/aktarıldı?

• Mağdur hileyle ikna edilip “kendisi” para gönderiyorsa → dosya çoğu kez dolandırıcılık (TCK 157) veya nitelikli dolandırıcılık (özellikle TCK 158/1-f gibi) ekseninde yürür.

• Phishing / hesap ele geçirme / bankacılık verilerinin kötüye kullanımı ile mağdurun hesabından haberi olmadan transfer yapılıyorsa → birçok senaryoda vasıf bilişim yoluyla hırsızlık (TCK 142/2-e) tartışmasına kayar. Akademik değerlendirmelerde de “phishing” benzeri yöntemlerde vasıf tartışmasının tam merkezinde bu ayrım yer alır.

  • Yukarıdaki kritik ayrım hususunda ise mutlaka ama mutlaka avukatınıza danışarak savunma argümanları hazırlamanızı şiddetle tavsiye ederiz.

Savunma tekniği: “Ben para taşıyıcısıyım” demek yetmez; mağdurdan paranın çıkış mekanizması (hile mi, siber müdahale mi veya diğer yöntemlerle mi) netleşmeden suç vasfı sağlam kurulamaz.

2.2. Aynı akış, farklı fail rolleri: “asıl fail – aracı/para taşıyıcı – hesabını kullandıran”

Uygulamada zincir genellikle 3 katmanlıdır:

1. Asıl fail/örgütleyici (ikna eder, hesap ele geçirir, panel kullanır),

2. Ara hesap (IBAN/hesap sahibi; para önce burada “konaklar”),

3. Çıkış hattı (kripto, yurtdışı havale, üçüncü kişilere EFT, POS/QR vb.).

Bu yüzden aynı para aktarımı; sanığın rolüne göre iştirak (yardım etme), suç eşyası veya aklama şüphesiyle de genişler. IBAN kiralama dosyalarının “dolandırıcılık değilse bile” aklama/yasa dışı bahis finansmanı şüphesiyle büyümesinin sebebi budur.

2.3. Pratik bir vasıf haritası (dosyada ilk bakışta aranan 4 soru)

3) Yargıtay 8. CD 30.04.2025 (2024/24160 E., 2025/3482 K.) ne söylüyor?

Bu karar, “para aktarımı dosyalarında vasıf ve kast” tartışmasını çok net bir yere oturtuyor: Aynı tip para aktarma eylemi, dosyadaki delil örgüsüne göre mahkûmiyet değil beraat sonucuna gidebilir; ayrıca benzer eylemlerde daha önce verilmiş beraat olgusu, sonraki yargılamanın değerlendirmesinde belirleyici olabilir.

3.1. Kararın omurgası: “kastı gösteren başkaca delil yoksa”

Kararda; banka hesabına gelen paranın başka hesaplara gönderilmesi/çıkarılması gibi eylemlerde sanığın savunmasının aksini ispatlayan (yani “bilerek ve isteyerek” suç planına dahil olduğunu gösteren) somut delil aranması gerektiği çizgisi öne çıkıyor. Karar metninde ayrıca, sanığın para aktarımı sürecinde “kandırıldığını” söylediği senaryolarda, mahkûmiyete yeter delil yoksa beraat yaklaşımına referans yapılıyor.

3.2. “Vasıf kayması”nın canlı örneği: dolandırıcılık mı, hırsızlık mı, yoksa başka bir şey mi?

Kararın metni; olayın, ilk anlatımlarda “banka/bilişim araç kılınarak dolandırıcılık” şeklinde kurulabildiğini; fakat dosya gidişatında bilişim yoluyla hırsızlık vasfına temas eden değerlendirmeler bulunduğunu ve önceki yargılamalarda beraat sonucuna gidildiğini gösteriyor. Bu da 2. başlıktaki ana fikri pratikte doğruluyor: aynı para aktarımı, dosyanın teknik delilleri ve mağdurun iradesi tartışmasıyla başka suça evrilebiliyor.

3.3. “Kanun yararına bozma” ve sonuç kısmı: cezanın kaldırılması

Kararda Yargıtay, kanun yararına bozma istemini kabul ediyor, yerel mahkeme hükmünü kanun yararına bozuyor ve bozma nedeninin sonucu olarak hükmedilen cezanın kaldırılmasına karar veriyor.

Uygulama notu: Bu tür içtihatlar, İzmir merkezli dosyalardan Muğla, Aydın, Balıkesir, Manisa ve Denizli hattına kadar yaygınlaşan “hesap kullandırma/para taşıyıcılığı” soruşturmalarında savunmanın kast–delil–vasıf üçgenine oturtulması gerektiğini hatırlatıyor.

4) MASAK blokesi: “7 iş günü” kuralı nereden geliyor, neden pratikte aylarca sürüyor?

A) 5549 sayılı Kanun m.19/A ve “işlemlerin ertelenmesi”

MASAK rejiminde bankalar ve diğer “yükümlüler”, şüpheli işlem bildiriminde bulunup işlemin ertelenmesini isteyebilir. Kanun dayanağı 5549 m.19/A’dır. masak.hmb.gov.tr+1

Bu çerçeveyi detaylandıran İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik de yine MASAK tarafından yayımlanır. masak.hmb.gov.tr+1

Genel mantık: “Analiz + savcılığa intikal” için kısa süreli idari askı.

B) “7 iş günü bitti ama bloke kalkmadı” gerçeği

Buradaki kritik ayrım şu:

• 19/A ertelenmesi (idari/önleyici askı) ≠

• CMK tedbirleriyle elkoyma/tedbir (adli tedbir)

Eğer savcılık/mahkeme kararıyla hesaplara el koyma gibi bir tedbir geldiyse, bloke artık 19/A’nın süre mantığının ötesine geçer. Banka hesabı dahil hak ve alacaklara elkoymanın CMK’daki karşılığı CMK m.128 hattında tartışılır. MGM Adalet+1

Ayrıca çok güncel bir nokta: 24.12.2025 tarihli değişiklikle CMK’ya eklenen 128/A düzenlemesi, bilişim suçlarıyla elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması/elkoyma mekanizmasını ayrıca tartışmaya açtı.
(Bu düzenlemenin uygulama yansımaları yeni; dosyada hangi tedbirin hangi maddeye dayandığı özellikle kontrol edilmeli.)

5) Delil rejimi: Bu dosyalar “lafla” değil, izlerle çözülür

Bu dosyalarda “Ben bilmiyordum / Ben de kandırıldım” tek başına ne kurtarır ne batırır. Kurtaran/batıran şey; dijital ve finansal izlerin tutarlılığı ve kronolojisidir. CMK 134’teki dijital materyallerde arama-kopyalama-el koyma rejiminin varlık sebebi de budur: dijital delilin sıhhatini ve güvenliğini sağlamak…

5.1.1. Banka izleri (transaction analytics)

• EFT/havale dekont zinciri, saat-dakika akışı, açıklama kalıpları

• Hesaba giriş-çıkışların parçalanması (layering), kısa süreli park etmeler

• Hesap açılış evrakları, müşteri tanıma (KYC) süreç izleri (uygulamada sıkça istenir)

5.1.2. Cihaz ve ağ izleri (forensic + network)

• Mobil/PC imajı, hash doğrulaması, zaman damgaları

• Bankacılık uygulaması erişim kayıtları, IP/cihaz tanımları

• Mesajlaşma uygulamaları (Telegram/WhatsApp/Instagram) konuşmaları: para talimatı ve “komisyon” pazarlığı olup olmadığı

Burada “dijital kopya”nın usulüne uygun alınması kritik: CMK 134, kopyalama/el koymada tutanak ve süreç güvenliğini öne çıkarır.

5.2. Hızlı koruma tedbirleri: Hesaplara el koyma ve “askıya alma” refleksi

Para dosyalarında zaman aleyhe çalışır. Bu yüzden uygulamada:

• CMK 128 (taşınmaz/hak/alacaklara el koyma) ile hesaplara el koyma mekanizması sık işletilir; bankaya derhal bildirim ve sonradan işlemlerin geçersizliği gibi sonuçları vardır.

• 24/12/2025 tarihli düzenleme olarak geçen CMK 128/A ise, özellikle bilişim suçlarıyla elde edilen menfaatin bulunduğu hesaplarda “askıya alma/el koyma” ekseninde daha hızlı bir çerçeve hedefliyor (metin, kapsam olarak TCK 142/2-e ve TCK 158/1-f gibi suçlara atıf içeriyor).

5.3. “Kast” teknik delille sınanır: 5 kırılma noktası

1. İlk temas: İş teklifi nereden geldi? (hesap hareketinden önce mi sonra mı)

2. Komisyon/maddi menfaat: Pazarlık izi var mı? (mesaj, ses, açıklama)

3. Talimat–icra uyumu: Sanık, talimatı otomatik mi uyguluyor, tereddüt gösteriyor mu?

4. Tekerrür paterni: Benzer işlem sayısı ve süreklilik var mı?

5. Çıkış noktası: Para nereye gidiyor (kripto/yurt dışı/çoklu alıcı)? Orası sanığın bilgisi dışında mı?

Akademik çalışmalarda da banka hesabının kullandırılmasının ceza sorumluluğunda özellikle kastın tespiti ve “sanığın bilgilendirilmiş hareket edip etmediği” temasının merkezde olduğu vurgulanıyor.

6) Şüpheli/sanık tarafı için stratejik omurga: “Kandırıldım” demek değil, kandırıldığını ispatlamak

Savunma kurgusu genelde 4 kolon üzerine oturur:

1) Rolün sınırını netleştir

• Tek sefer mi? Süreklilik var mı?

• Transfer talimatını kim verdi? Kim takip etti?

• Hesaba erişen cihaz/IP izleri kimin?

2) Kastı çürüten somutları öne çıkar

• İş ilanı / konuşma kayıtları / sahte sözleşme vaadi

• “Şüphe uyandıran” noktayı fark eder etmez süreçten çekilme davranışı

• Menfaatin niteliği: “harçlık” gibi söylemler tek başına yetmez; para akışında aktif yönetici olup olmadığın daha belirleyicidir.

  • Menfaatin niteliği hususunda; uygulamada tam tersine yeterli ve etkin savunma yapılamaması sebepli, masumiyet karinesi gibi evrensel ceza muhakemesi kıstasları da göz ardı edildiğinden genelde cezai müeyyidelerle karşılaşılmaktadır.

3) Delil korunumu: en büyük hata “silmek”

Mesajları silmek, cihaz sıfırlamak, sim kart değişimi gibi hamleler; iyi niyet iddiasını zayıflatır ve ek suç/şüphe alanı doğurabilir.

4) Tedbir/Bloke kısmında doğru hedefe doğru başvuru

• Blokenin kaynağı: 19/A mı? CMK tedbiri mi? Banka iç risk bloğu mu?

• Yazılı gerekçe ve dayanak istenmesi

• Savcılık dosyasına sunulacak delil setinin “tek paket” hazırlanması

Bu tip dosyalar, Muğla–Aydın–İzmir hattında da, Balıkesir–Manisa–Denizli çevresinde de benzer şemalarla karşımıza çıkıyor: İş teklifi kılıfı + hızlı transfer + zincirleme hesaplar. “Şema aynı, dosya ayrıntısı farklıdır.”

7) Mağdur tarafı: “Ceza dosyası açıldı” para iadesi için tek başına yetmez

Mağdur vekilliğinde başarı, 3 paralel kulvarı aynı anda yürütmekle gelir:

1. Ceza soruşturması: dekontlar, FAST/EFT zinciri, şüpheli hesaplar, IP/log talepleri

2. Bankaya yazılı başvuru/itiraz: işlem anomalisini ve yetkisizliği somutla

3. Hukuk hattı: uygun olaylarda sebepsiz zenginleşme/istirdat/tazminat tartışmaları (somut olaya göre)

Kritik gerçek: Ceza dosyası “faili” yakalasa bile, para katmanlaştırıldıysa iade için ek hukukî süreçler gerekebilir.

8) Kontrol listesi: Dosyanın kaderini değiştiren 12 parça delil

• İlk temasın ekran görüntüsü / DM / e-posta

• “Komisyon” konuşmaları (tutar, oran, süreklilik)

• Banka hesap dökümü (ham veri)

• Transfer açıklamaları (boş bile olsa önemli)

• Alıcıların IBAN/hesap bilgileri ve zincir (bu hususta somut olaya göre argümanlar çok değişir)

• Cihazlarda ilgili uygulamalar + oturum geçmişi

• SIM değişimi/cihaz değişimi tarihleri

• IP/oturum kayıtları (mümkünse port bilgisiyle)

• ATM/şube işlem görüntüsü (varsa)

• Şüpheli işlem bildirimi / bloke yazışmaları (varsa)

• Savcılık/mahkeme tedbir kararları (CMK 128 vb.)

• Tanık/çevre beyanları (iş teklifine kimler şahit?)

9) Benzer Mahiyette Avukat Orhan Önal Çalışma Yazıları

İban kiralama & hesap kullandırma nitelikli dolandırıcılık dosyalarının ana cümlesi; IBAN kiralama dosyası “otomatik mahkûmiyet” değildir; ama “otomatik masumiyet” de değildir. Çoğu kez şu soruya cevapla belirlenir: “Para akışının teknik haritası ve dijital izler (Log, IP, Baz (HTS) kaydı, diğer siber veriler, senin bu işi bilerek yaptığını mı, yoksa şemanın dış çeperinde kandırıldığını mı gösteriyor?”

• Teknik ve hukuk alanında tecrübe gerektiren bu konularda telafisi imkansız hak kayıplarına uğramamak için, mutlaka avukatınıza danışmanızı şiddetle önermekteyiz.
• Aradığınız dava türü veya hukuki ihtilaf hakkında *yazılar*  bölümüne tıklayarak ya da sağ üst köşeden arama yaparak onlarca davanız hakkında dilediğinizi okuyup, araştırabilirsiniz.

  • AVUKAT DESTEĞİ

    Randevu almak için çalışma saatleri içerisinde aşağıdaki telefon aracılığı ile ulaşabilir, whatsapp hattına yazabilir (tıkla) veya aşağıdaki adrese mail atabilirsiniz. 

    Hafta içi: 09:00 – 19:00
    Cumartesi: 10:00 – 18:00

    Telefon: +90 532 282 25 23

    Gizlilik

    Gizlilik, bir avukatın ve hukuk büromuzun en önemli etik ilkelerinden biridir; 1136 sayılı Kanunda tanımlanan gizlilik ve ifşa etmeme ilkesini çok dikkatli ve hassas bir şekilde uygular. Ancak büromuz, müvekkillerinin bilgi, belge ve bilgilerini gizlilik ve bilgi sorumluluğu sınırları içinde gizli tutar ve hiçbir şekilde ve hiçbir koşulda üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşmaz.