1. Giriş – Kripto Borsalarında Delil Yönetiminin Önemi

Son yıllarda Türkiye’de kripto para borsalarının işlem hacimleri hızla artmış, ancak bu büyüme beraberinde kara para aklama (TCK 282), dolandırıcılık (TCK 157–158) ve izinsiz finansal faaliyet (6362 sayılı SPK m.99 vd.) gibi suç risklerini de getirmiştir.

Bu tür platformlarda gerçekleştirilen “wash trading” (sahte hacim), “pump & dump” (yapay fiyatlandırma) ve yatırımcıyı aldatma amaçlı manipülasyonlar, çoğu zaman dijital delillerin doğru yönetilememesi sebebiyle cezasız kalmaktadır. İşte bunun gibi teknik detay gerektiren; adli bilişim ceza hukuku, siber suçlar davaları ve de teknik olarak kripto varlıklara hakim bir hukukçu tarafından yönetilecek dava & soruşturma sürecinde nelere dikkat ediliyor hususunu irdeledik.

2. Delil Yönetimi Süreci – Adli Bilişim Perspektifi

Kripto para borsalarıyla ilgili delil toplama süreci klasik finansal sistemlerden farklıdır. Etkin bir delil yönetimi için:

• IP kayıtları, log dosyaları ve cüzdan adresleri CMK 134 ve 135 kapsamında talep edilmelidir.

• Blokzincir analiz raporları (Chainalysis, TRM Labs vb.) bilirkişi incelemesine sunulmalıdır.

• MASAK 5549 sayılı Kanun m.17 uyarınca şüpheli işlem bildirimi yapılmışsa, bu kayıtlar dosyaya getirtilmelidir.

• Dijital delillerin hash değeri (SHA-256, MD5) alınarak zincirleme delil bütünlüğü korunmalıdır.

Bu süreçlerin ihmal edilmesi, savcılık evresinde delillerin “hukuka aykırı elde edildiği” gerekçesiyle reddine yol açabilir.

3. Kripto Borsalarında Hukuksuz İşlem Hacimleri

Bazı platformlarda;

• Gerçek kullanıcı olmadan sahte hacim yaratılması,

• Yatırımcıya yanıltıcı fiyat gösterilmesi,

• Yurt dışı merkezli borsaların Türkiye’de lisanssız faaliyette bulunması
  gibi eylemler görülmektedir. Bu durum, TCK 157 (Basit Dolandırıcılık) veya TCK 158/1-f (Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Nitelikli Dolandırıcılık) kapsamında suç oluşturur. Ayrıca SPK’nın 2022/35 sayılı Bülteni uyarınca izinsiz kripto faaliyetleri idari ve cezai yaptırıma tabidir.

B. KURUM VE ŞİRKET YETKİLİLERİ TARAFINDAN OLUŞABİLECEK SUÇ TİPLERİ

B.1 Finansal Suçlar ve Kripto Borsa Kaynaklı Eylemler

B.2 Kurum İçi Yönetim ve Şirket Yetkilisi Eylemleri

B.5 Şirketler Arası Rekabet ve Fikri Hak İhlalleri

B.6 Çevrim İçi Platformlar ve Sosyal Medya Üzerinden İşlenen Şirket Suçları

B.7 Delil Yönetimi ve Sorumluluk Zinciri

Bu suçların çoğunda şirket içi delil yönetimi ve veri saklama yükümlülüğü kritik önemdedir.
Şirketin;

• Log tutma,

• Yedekleme,

• Hash’li imaj alma,

• Yetkisiz erişim engelleme
  yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, hem cezai hem idari sorumluluk doğar.

• Delil zincirinin bozulması durumunda, yetkili kişi TCK m.281 uyarınca suç delillerini yok etme suçu ile karşılaşır.

Risk Yönetimi ve Suç Duyurusu Stratejisi

Kurum yetkilileri için bu suçların tamamı kişisel sorumluluk doğurur. Tüzel kişilik (şirket) ise TCK m.60 uyarınca güvenlik tedbirleriyle (faaliyet izni iptali, para cezası, müsadere) karşılaşabilir. Bu nedenle savcılık başvurularında sadece “şirket” değil, fiili yetki kullanan gerçek kişiler (CEO, CFO, compliance officer, teknik direktör, MASAK sorumlusu vb.) şüpheli sıfatıyla gösterilmelidir.

“Avukat” Orhan ÖNAL’ın benzer içerikli çalışmaları;

• Teknik ve hukuk alanında tecrübe gerektiren bu konularda telafisi imkansız hak kayıplarına uğramamak için, mutlaka avukatınıza danışmanızı şiddetle önermekteyiz.
• Aradığınız dava türü veya hukuki ihtilaf hakkında *yazılar*  bölümüne tıklayarak ya da sağ üst köşeden arama yaparak onlarca davanız hakkında dilediğinizi okuyup, araştırabilirsiniz.

  • AVUKAT DESTEĞİ

    Randevu almak için çalışma saatleri içerisinde aşağıdaki telefon aracılığı ile ulaşabilir, whatsapp hattına yazabilir (tıkla) veya aşağıdaki adrese mail atabilirsiniz. 

    Hafta içi: 09:00 – 19:00
    Cumartesi: 10:00 – 18:00

    Telefon: +90 532 282 25 23

    Gizlilik

    Gizlilik, bir avukatın ve hukuk büromuzun en önemli etik ilkelerinden biridir; 1136 sayılı Kanunda tanımlanan gizlilik ve ifşa etmeme ilkesini çok dikkatli ve hassas bir şekilde uygular. Ancak büromuz, müvekkillerinin bilgi, belge ve bilgilerini gizlilik ve bilgi sorumluluğu sınırları içinde gizli tutar ve hiçbir şekilde ve hiçbir koşulda üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşmaz.