Kripto Paranın Dolandırıcılık Suçunda Kullanıldığı Yöntemler ve Savunulması

Kripto para dolandırıcılığı, son yıllarda özellikle yüksek kâr vaatleriyle yatırımcı kandırma, sahte borsa platformları ve sosyal medya manipülasyonları üzerinden yaygınlaşmış; Türk Ceza Kanunu’nda TCK 157 (basit dolandırıcılık) ve özellikle TCK 158/1-f (bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık) kapsamında cezalandırılmaktadır.

Bu dolandırıcılık eylemlerinde çoğu zaman kripto para transferi aracı olarak kullanılmakta, suçun izi dijital cüzdanlar ve blockchain ağları üzerinden yürütülmektedir.

A. Kripto Paranın Dolandırıcılıkta Kullanıldığı Yöntemler

(Sosyal Medya, Sahte Siteler, Aracı Hesaplar ve Blockchain Temelli Yasa Dışı Yöntemler)

Kripto paraların anonimliği, merkeziyetsiz yapısı ve uluslararası transfer kolaylığı, dolandırıcılar tarafından suistimal edilmekte; özellikle bilişim sistemleri kullanılarak TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçlarına dönüşmektedir. Aşağıda kripto paranın araç olarak kullanıldığı başlıca yöntemleri ayrıntılı biçimde ele alıyoruz:

A.1️⃣ Sahte Kripto Yatırım Siteleri (Fake Exchange & Broker Platformları)

Dolandırıcılar, Binance, Bybit, OKX, Coinbase gibi global borsa sitelerinin birebir kopyalarını oluşturarak mağdurları bu platformlara yönlendirir.
URL adresleri genellikle şu şekildedir:
📎 www.b1nance-global.com, www.okx-trading.net, www.metatrade-finance.pro

Bu siteler:

• Kullanıcıya sahte bir kazanç paneli gösterir.

• Yatırım yaptıktan sonra “kâr elde ettiğiniz” görüntülenir.

• Para çekmek istediğinizde “vergi, onay ücreti, güvenlik bedeli” adı altında tekrar para istenir.

• “sahte kripto sitesi”, “fake kripto borsası”, “yatırım yaptım paramı çekemiyorum”, “kripto paramı alamıyorum” gibi konular da bu kapsamdadır.

A.2️⃣ Sosyal Medya Üzerinden Yatırım Danışmanlığı Görünümlü Dolandırıcılık

Instagram, TikTok, Facebook, X (eski Twitter), YouTube Shorts gibi sosyal medya mecralarında:

• Yatırım “mentoru” gibi görünen sahte hesaplar,

• Photoshop ile düzenlenmiş kazanç ekranları,

• “Günde 1000₺ kazandım” gibi sahte yorumlar,

kullanılarak mağdurlar ikna edilir. Bu kişiler, genellikle DM üzerinden WhatsApp veya Telegram grubuna davet edilir ve işlem orada devam eder.

📌 Yaygın sosyal medya dolandırıcılık kanalları:

• @kripto_akademi_tr_xx

• @borsa_trend2024_xx

• @yatirimdanismanim.official_xx (taklit hesaplar)

• *yukarıdaki verilen örnek hesaplar tamamen benzer mahiyetteki hesaplara örnektir, yani bir kurum ve kuruluşu net olarak baz almaz.*

• “Instagram kripto dolandırıcılığı”, “Telegram yatırım grubu dolandırdı”, “TikTok kripto mentor sahtekârlığı”, “sosyal medyada dolandırıldım” gibi konular da bu kapsamdadır.

A.3️⃣ Pump & Dump Yöntemi (Fiyat Şişirme ve Toplu Satış)

Bu sistemde, dolandırıcılar küçük hacimli bir kripto paranın fiyatını:

• “Yatırım sinyali” adı altında şişirir,

• Grup üyelerini o coini almaya zorlar,

• Kendileri yüksekten satar, fiyat aniden düşer ve mağdur büyük zarar eder.

Bu faaliyetler Telegram, Discord ve Reddit forumları üzerinden yapılır.

• “pump dump coin nedir”, “kripto sinyal grubu sahtekârlığı”, “Telegram coin şişirme grubu”, “yatırım tavsiyesiyle dolandırıcılık” gibi konular da bu kapsamdadır.

A.4️⃣ Cüzdan Ele Geçirme: Seed Phrase & Private Key Dolandırıcılığı

Metamask, Trust Wallet, Trezor gibi cüzdanlarda kullanılan seed phrase (kurtarma kelimeleri) çeşitli yöntemlerle çalınır:

• Sahte destek sayfaları (“Metamask Support Live Chat”)

• Google reklamlarıyla oluşturulmuş destek linkleri

• Phishing (oltalama) e-postaları ve SMS’ler

Kullanıcıdan alınan “12 kelime” veya özel anahtar ile cüzdan tamamen boşaltılır.

• “metamask dolandırıcılığı”, “seed phrase nedir”, “kripto cüzdan şifresi çalındı”, “trust wallet güvenlik sorunu” gibi konular da bu kapsamdadır.

A.5️⃣ Kripto Hesap/Kimlik Kiralama (Aracı Hesap Kullanımı)

(Pasif Kullanıcı mı, Bilinçli Suç Ortağı mı?)

Kripto para dolandırıcılığı vakalarında dolandırıcılar, çoğu zaman kendi kimliklerini ve dijital izlerini gizleyebilmek için başkalarına ait hesapları ya da kimlikleri kullanırlar. Bu kapsamda, suçun işlenmesinde kullanılan hesapların başkasına ait borsa üyelikleri (Binance, BTCTurk, Paribu, FTX, MEXC) ya da sanal bankacılık hesapları (Papara, FastPay, IBAN) olması dikkat çeker.

Bu sistemde fail, hesap sahibine “komisyon”, “geçici kullanım bedeli” ya da “ödünç işlem karşılığı” gibi adlar altında ödeme yaparak o kişiye ait kimlik ve hesap bilgilerini kiralar. Ancak Türk Ceza Hukuku bağlamında bu, sadece “aracı olmak” değildir; TCK 39/2 kapsamında yardım eden olarak cezalandırılma sonucunu doğurabilir.

Nasıl Çalışır?

• Dolandırıcı, gerçek kişilere ulaşır ve “adına hesap açmasını” ya da “var olan hesabını kullanmasını” ister.

• Genellikle şu ifadeler kullanılır:

  “Kripto borsasına erişimim yok, senin üzerinden işlem yapalım.”
  “Banka hesabım kapalı, senin IBAN üzerinden para geçsin.”

• Para, mağdurlardan doğrudan bu aracı kişilerin hesaplarına gönderilir.

• Daha sonra bu tutar kripto paraya çevrilir, başka cüzdanlara aktarılır veya yurtdışına çıkarılır.

Hukuki Değerlendirme

Bu durumda hesap sahibi hakkında savcılık soruşturmasında üç ihtimal değerlendirilir:

1. Kendisi işlemi yaptıysa: Doğrudan faildir.

2. Hesabını bilerek ve menfaat karşılığı kullandırdıysa: TCK 39/2 uyarınca yardım eden sıfatıyla cezalandırılır.

3. Kullanımın suç teşkil ettiğinden habersizse: Kast unsuru oluşmadığı için beraat edebilir, ancak bu iddiasını delillerle ispat etmesi gerekir.

Yargıtay kararlarında, hesap sahibinin sadece “haberim yoktu” demesi yeterli bulunmamaktadır. Hesap hareketlerinin amacı, para giriş-çıkış zamanlamaları, menfaat sağlayıp sağlamadığı ve iletişim kayıtları (WhatsApp, e-posta) önemlidir.

Adli Bilişim Perspektifi

Kripto borsa girişlerinin:

• IP adresi,

• Giriş lokasyonu,

• Kullanılan cihazın MAC adresi,

• Kullanıcı davranış geçmişi (mouse hareketleri, oturum süresi, işlem hızı)

gibi verilerle hesap sahibinin fiili davranışı analiz edilir. Şüpheli, “sadece benim adıma açıldı ama ben girmedim” diyorsa, bu teknik izlerle çürütülebilir ya da doğrulanabilir.

Ceza Hukuku Riski Yüksektir

Bu durumda bilişim sistemleri üzerinden dolandırıcılık suçu (TCK 158/1-f) doğrudan uygulanır. Aracı hesabın dolandırıcılığın yürütülmesinde “araç olarak kullanılması” cezanın artmasına neden olur.
Bu suça yardım edenin cezası da asli fail gibi 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezası sınırlarına çekilebilir.

• “kripto hesabımı kiraya verdim”, “dolandırıcılıkta aracılık suçu”, “ibanımı kullandırdım suçlu muyum”, “banka hesabı üzerinden dolandırıcılık” gibi konular da bu kapsamdadır.

A.6️⃣ Sahte Çekilişler, NFT ve AirDrop Tuzağı

Özellikle X (Twitter), Instagram ve YouTube Shorts platformlarında:

• “NFT çekilişi”, “Ücretsiz airdrop”, “Kripto hediye dağıtımı” gibi içeriklerle dikkat çekilir.

• Kullanıcıdan KYC (kimlik bilgisi), wallet bağlantısı veya küçük ETH/BTC istenir.

• Erişim sağlandıktan sonra cüzdandaki tüm varlıklar çekilir.

• “airdop dolandırıcılığı”, “nft hediye aldatmaca”, “wallet bağladım coin gitti”, “çekiliş bahanesiyle dolandırıldım” gibi konular da bu kapsamdadır.

Sonuç: Kripto Paranın Suistimali Sistematik, Cezası Ağırdır!

Kripto varlık dolandırıcılığı yalnızca “bireysel hata” değil; bilişim sistemi kullanılarak işlenen organize suçtur.
TCK 158/1-f gereği, kripto paranın araç olarak kullanılması, cezayı 4 yıldan 10 yıla kadar hapis aralığına çıkarır.
Hesabını kullandıran kişi de yardım eden sıfatıyla (TCK 39) yargılanabilir.

B. Cüzdanını veya Kripto Hesabını Kullandıran Kişi Fail midir?

Hukuki Durum:

Eğer bir kişi, başkasının suç işlediğini bilmeden kendi kripto para cüzdanının, borsa hesabının ya da IBAN’ının kullanılmasına izin verdiyse, bu kişi hakkında dolandırıcılığın asli faili veya yardım eden sıfatıyla cezai işlem yapılabilir.

Ancak fail olmaktan kurtulabilmesi için aşağıdaki kriterler önemlidir:

Cezai Sorumluluktan Kurtulma Şartları

(Kripto Hesap Sahibi Dolandırıcılıktan Nasıl Beraat Edebilir?)

Kripto para transferlerinin doğası gereği anonim ve merkeziyetsiz olması, suç örgütleri tarafından çoğunlukla başkalarının hesaplarını “aracı” olarak kullanma yöntemini öne çıkarır. Ancak kripto cüzdan sahibi olan kişi, çoğu zaman farkında olmasa da cezai sorumluluk riskiyle karşı karşıya kalır.

Bu tür soruşturmalarda, savunma açısından ceza sorumluluğundan kurtulabilmek için aşağıdaki unsurlar titizlikle ortaya konmalıdır:

B.1. Kast Unsurunun Bulunmaması

Ceza hukukunun temel ilkesi olan kastın ispatı, dolandırıcılık suçlarında da belirleyicidir. Kripto para hesabını kullandıran kişi, bu hesabın dolandırıcılıkta araç olarak kullanılacağını bilmediğini açıkça ortaya koyabilmelidir.

Delil niteliği taşıyabilecek unsurlar:

• Hesabı kullanan kişiyle olan WhatsApp, Telegram, SMS, e-posta yazışmaları

• Para gönderim açıklamaları (örneğin “borç”, “emanet”, “komisyon” gibi notlar)

• İlgili şahsın, “sadece alım-satım yapacağım” diyerek hesabı geçici olarak talep etmesi

Bu durumda kastın varlığı çürütülebilir ve kişi ceza sorumluluğundan kurtulabilir.

B.2. Maddi Menfaat Elde Etmemiş Olması

Kripto para hesabı üzerinden geçen paradan doğrudan ya da dolaylı olarak hiçbir ekonomik kazanç sağlanmamış olması, fail sıfatının düşmesine katkı sağlar.
Eğer hesap sahibi:

• Komisyon almadıysa,

• Kripto borsadan transfer sonrası para çekmediyse,

• Olayla bağlantılı başka bir ödeme almadıysa,
  suçtan elde edilen haksız menfaate katılmadığı savunulabilir.

Aksi halde TCK 39/2 uyarınca “yardım eden” sıfatıyla cezalandırılması gündeme gelebilir.

B.3. Adli Bilişim Verileriyle Teknik Ayrıştırma Yapılması

Ceza davasında teknik incelemeler, şüphelinin gerçekten eylemi kendisinin mi gerçekleştirdiğini yoksa hesabının başka biri tarafından mı kullanıldığını ortaya koyar.

Bu noktada şu unsurlar savunma için kritik önem taşır:

• Kripto para borsa giriş kayıtları (IP adresi, saat, cihaz türü)

• Hesaba hangi cihazla giriş yapıldığı (MAC adresi)

• Hesaba başka bir şehirden ya da ülkeden bağlanıldığına dair log kayıtları

• VPN, uzak masaüstü veya remote bağlantı (TeamViewer, AnyDesk) kullanılmış mı?

Bu teknik verilerle, savunma makamı müvekkilin hesabının rızası dışında veya teknik bilgi eksikliği nedeniyle kullanılabileceğini ortaya koyabilir.

B.4. Bu Savunmalar Tecrübeli Bir Ceza Avukatı Olmadan Eksik Kalır

Yukarıda belirtilen teknik, hukuki ve bilişim temelli unsurlar, doğru şekilde sunulmazsa sanığın masumiyetine rağmen mahkûmiyetle sonuçlanabilir. Çünkü:

• Ceza hukukunda delil değerlendirmesi teknik bir iştir.

• Adli bilişim verileri, raporla sunulmalı ve hukuki zeminde yorumlanmalıdır.

• Suçun faille bağlantısı kurulamadığı hâlde kısmi menfaat veya eksik savunma nedeniyle cezalar verilebilmektedir.

İşte bu nedenle, kripto para ile işlenen dolandırıcılık suçlarında savunmanın dijital delil okuryazarlığı yüksek, teknik bilirkişilere erişimi olan, deneyimli bir ceza avukatı tarafından yürütülmesi, kişisel özgürlüğün korunması açısından hayati önem taşır.

C. Cezai Sorumluluktan Kurtulamaması Durumunda Ne Olur?

Kripto Para Hesabını Kullandıran Kişi Ceza Alır mı? TCK 158 ve TCK 39 Açısından Değerlendirme

Kripto para hesaplarının ya da cüzdan adreslerinin, bilinçli olarak dolandırıcılık amacıyla başkasına kullandırılması durumunda, bu kişiler artık yalnızca “aracı” değil, suçun doğrudan faili veya suçun işlenmesine yardım eden kişi olarak değerlendirilir.

Eğer yukarıda açıklanan kast unsuru, maddi kazanç elde etmeme ve teknik ayrıştırma gibi savunma dayanakları ileri sürülmezse; kişi hakkında aşağıdaki sonuçlar doğar:

C.1. TCK 158/1-f: Nitelikli Dolandırıcılık Cezası

Türk Ceza Kanunu’nun 158/1-f maddesi uyarınca:

“Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık” suçu işlenmiş sayılır.

💥 Cezası: 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.

Kripto para dolandırıcılığında:

• Borsa hesaplarının dijital platform olması,

• Kripto cüzdanların “bilişim sistemi” olarak kabul edilmesi nedeniyle,
  failin kripto hesabı üzerinden gerçekleştirdiği işlemler bu hüküm kapsamında değerlendirilir.

C.2. TCK 39/2: Suça Yardım Etme Durumu

Eğer hesap sahibi, doğrudan planlayıcı veya uygulayıcı değilse ancak:

• Hesabını bilerek kullandırmışsa,

• Karşılığında komisyon veya başka bir menfaat almışsa,

• “Ben sadece hesabımı açtım, paramı aldım, ne yaptıklarını bilmem” diyorsa,

bu durumda TCK 39/2 devreye girer:

“İştirak hâlinde suç işlenmesinde, suçun işlenmesine yardım eden kişi, yapılan fiilden dolayı yardım eden sıfatıyla cezalandırılır.”

💥 Cezası: Ana faile verilen cezanın ½’si ile ¾’ü arasında değişen hapis ve para cezası uygulanır.

C.3. Ek Suçlar ve Hukuki Sonuçlar

🔸 Suçtan Elde Edilen Gelirin Aklanması (TCK 282)

Kripto para üzerinden elde edilen haksız kazanç, sistem içinde birden fazla hesaba aktarıldıysa, bu durumda TCK 282 – suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlaması da gündeme gelir.

🔸 Vergi Usulsüzlüğü ve MASAK Bildirimi

Kazanç beyan edilmediği takdirde vergi kaçırma, MASAK bildirimi yapılmaması gibi ek yükümlülük ihlalleri oluşur.

C.4. Diğer Uygulama Riskleri:

• Kripto para hesabına el konulması (CMK 128’e göre müsadere talebi)

• Malvarlığına tedbir konulması

• Uluslararası kripto transferleri varsa, Interpol ve Europol aracılığıyla iş birliği talepleri

• Kişinin adının dolandırıcılık kayıtları veri tabanına işlenmesi

• Kripto borsalardan kara listeye alınma (blacklist account) ve hesaplarının dondurulması

D. Yargıtay Uygulaması: Kripto Hesap Kullandıranlar İçin Cezaî Sorumluluk

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2022/347 E., 2023/948 K.

“Kripto para hesabını bilerek ve karşılığında menfaat elde ederek dolandırıcılıkta kullandıran kişi, failin eylemine iştirak etmiş sayılır. Kast unsuru bulunmayan kişi hakkında ise suçun manevi tarafı oluşmadığından beraat gerekir.”
Bu karar, dolandırıcılığın doğrudan failinin yanında aracı konumdakilere de kast ve çıkar karşılığında dahil olunduysa ceza verileceğini, aksi halde beraat konusu olduğunu net biçimde ortaya koyar.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2020/15493 E., 2020/5779 K.

Bu karar dolandırıcılıkta “bilinçli yardımın” önemini vurgular:

“Eğer kişi, hileli davranışla mağdurun hataya düşmesini bilerek sağladıysa, sadece pasif aracı olarak değil, suça yardım eden kişi sayılmalıdır.”
Kripto hesap kiralama gibi yöntemlerde kişiden para karşılığı “yerli işlem yapmasına” izin veriliyorsa, bu durumda TCK 39/2 kapsamında ceza kesilebilir.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2015/775 E., 2015/24095 K.

Bu karar, TCK 158/1-f nitelikli dolandırıcılık maddesinin; hesap, borsa ya da cüzdan gibi bilişim sistemi araçları vasıtasıyla işlendiği durumlarda doğrudan uygulanabileceğini belirtir.
Kripto hesapların “araç” olarak kullanılması bu hükmü doğrudan devreye sokar.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2020/15557 E., 2020/4944 K.

Bu karar, mağdurun basit yalanlarla değil, “planlı ve sistemli hile” ile kandırıldığını ortaya koyar; suçun failinin yanı sıra, bu hileyi bilinçli şekilde devam ettiren kişinin de ceza sorumluluğu doğar. Kripto dolandırıcılığında “küçük ödeme sonrası büyük harcama vaatleri” bu kapsamda değerlendirilmelidir.

📌 Yargıtay Kriterlerine Göre Özet Değerlendirme: Cezaî Yargılamada Kritik Unsurlar

E. Avukat Orhan Önal’dan Son Uyarı:

“Ceza hukukunda suça iştirak yalnızca icrai hareketle değil, aynı zamanda suçun icrasını kolaylaştıran ihmalî davranışlarla da gerçekleşebilir. TCK m. 39 kapsamında ‘yardım eden’ sıfatı, eylemin asli faili kadar ağır sonuçlar doğurabilir.

Kripto para cüzdanı, dijital borsa hesabı veya klasik IBAN bilgisi gibi transfer araçlarını, üçüncü kişilere kontrolsüz biçimde tahsis etmek, dolaylı faillik veya bilinçli iştirak ihtimallerini doğurur.

Bu nedenle hesap sahibinin “hesabı ben verdim ama ne yaptıklarını bilmiyorum” demesi yeterli olmayabilir. Yargılamada kastı, teknik delilleri ve menfaati detaylı olarak çürütmek gerekir; aksi halde Yargıtay kararlarına ve yerleşik mevzuata göre ceza alınabilir.

Bu tür durumlarda şüpheli her işlem, işleme dayanak finansal gerekçe, transfer açıklaması, zaman damgası, IP ve MAC log kayıtları ile birlikte belgelenmeli; şüphe doğuran finansal hareketlerde derhal resmi mercilere yazılı bildirim yapılmalıdır.

Zira ceza yargılamasında masumiyetin korunması, yalnızca sanığın beyanına değil; objektif dijital izlere, sistem loglarına ve dolandırıcılıkla kast bağlantısını reddeden teknik veriye dayanır.

Aksi halde, savunmanın delil sunma yükümlülüğü yerine getirilmezse, sırf dijital iz sahipliği, hesap hareketliliği, kâr paylaşımı emaresi gibi göstergelerle ‘suçla bağlantı’ varsayımı doğar. Bu durum ise çoğu zaman mahkûmiyet hükmüne giden yolu açar.

Özetle; dijital finansal araçlarınızın üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına sessiz kalmanız, sizi hukuken ‘tarafsız hesap sahibi’ değil, bilişim sisteminin dolandırıcılık eylemine tahsis edicisi konumuna düşürebilir.”

• Teknik ve hukuk alanında tecrübe gerektiren bu konularda telafisi imkansız hak kayıplarına uğramamak için, mutlaka avukatınıza danışmanızı şiddetle önermekteyiz.
• Aradığınız dava türü veya hukuki ihtilaf hakkında *yazılar*  bölümünde sağ üst köşeden arama yaparak onlarca davanız hakkında dilediğinizi okuyup, araştırabilirsiniz.
  

  AVUKAT DESTEĞİ

  Randevu almak için çalışma saatleri içerisinde aşağıdaki telefon aracılığı ile ulaşabilir, whatsapp hattına yazabilir (tıkla) veya aşağıdaki adrese mail atabilirsiniz. 

  Hafta içi: 09:00 – 19:00
  Cumartesi: 10:00 – 18:00

  Telefon: +90 532 282 25 23

  Gizlilik

  Gizlilik, bir avukatın ve hukuk büromuzun en önemli etik ilkelerinden biridir; 1136 sayılı Kanunda tanımlanan gizlilik ve ifşa etmeme ilkesini çok dikkatli ve hassas bir şekilde uygular. Ancak büromuz, müvekkillerinin bilgi, belge ve bilgilerini gizlilik ve bilgi sorumluluğu sınırları içinde gizli tutar ve hiçbir şekilde ve hiçbir koşulda üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşmaz.